Тілде бар да, істе жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сөзі мен ісі қабыспайтын жағдайды білдіреді. Тура мағынасында: ауызбен айтылған уәде бар, ал шын әрекет жоқ. Астарлы мағынасы: көп сөйлеу, мақтану, уәде беру оңай, бірақ оны орындау қиын; сондықтан сөзге емес, іске қарау керек. Мұнда адамға жауапкершілік, шынайылық, тұрақтылық қажет екені ескертіледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тіл» — тек сөйлеу құралы емес, адамның уәдесі, ниеті, мақтанышы. Ал «істе жоқ» дегені сол сөздің нақты әрекетке айналмағанын көрсетеді. Яғни, тілде бар нәрсе жүректе де, қолда да жоқ деген ой беріледі. Бұл — бос сөз бен нақты еңбектің арасындағы айырманы дәл ашатын жинақы бейне.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде көп уәде беріп, бірақ орындамайтын адамдарға да қатысты айтылады. Мысалы, біреу «ертең міндетті түрде көмектесемін» деп бірнеше рет айтып, кейін келмесе, жұрт «тілде бар да, істе жоқ» деп бағалайды. Мұндайда мақал адамды артық сөзден сақтанып, айтқанын орындай білуге шақырады.