Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
621.3K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Түйе бауырынан тоңады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, түйе өз бауырынан, яғни ең жақын жерінен тоңады дегенге келеді....
Жақсы айғыр енесіне шаппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы, текті айғыр өзіне жақын енесіне шаппайды, яғни табиғи тәртіпті...
Күншілдің күнін итке берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күншіл, іштар адамға деген халықтың теріс бағасын білдіреді. Тура мағынасында «күнін итке...
Жаман топ көбейтеді,
Алма бақ көбейтеді.
Алма бақ көбейтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман нәрсе тез көбейеді, қалай күтсең де, бір рет орын алған бүліншіл...
Қазан қолыңды күйелейді,
Жаман жүзіңді күйелейді.
Жаман жүзіңді күйелейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген ісі мен жүрген ортасы мінезіне әсер ететінін білдіреді. Қазанға қолыңды с...
Аңғырт бөрі қой үркітеді,
Аңғал ұры қолға түседі.
Аңғал ұры қолға түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам аңғарымсыз, ойсыз болса, өзі де, айналасы да зиян шегетінін аңғартады. Тура мағынасы...
Есекке ерген күлге аунар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есек қайда жүрсе, сол жолдың шаңына, күл-қыбырына өзі де аунайды. Астар...
Жаманды көрсең, қаша жүр,
Қаша жүрсең, амансың.
Қаша жүрсең, амансың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамнан, зиянды мінезден, қауіпті ортадан аулақ жүру керек дегенді білдіреді. Тура...
Көңілдің жықпас, көйлек жыртпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен көңіл күйінің тазалығын меңзейді. Яғни жақсы ниет, жылы жүрек адам...
Ашушаң жақсы болмас,
Жақсы ашушаң болмас.
Жақсы ашушаң болмас.
**Негізгі мағынасы** Ашуланшақ адам көп жағдайда жақсы мінез көрсете алмайды, өйткені ашу ақылға да, сөзге де, іске де к...
Сыпайының алдында сүйек жатсын.
**Негізгі мағынасы** «Сыпайының алдында сүйек жатсын» деген мақал сырттай қарағанда, біреудің алдында «сүйек тастау» си...
Түлкі бөрінің тілегін тілейді.
**Негізгі мағынасы** Түлкі бөрінің тілегін тілейді деген мақалдың тура мағынасы — түлкі қасқырдың амандығын, тілегін тіл...
Ұрыспас ұл болмайды,
Керіспес келін болмайды.
Керіспес келін болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас отбасы өміріндегі ұсақ реніш пен келіспеушіліктің табиғи құбылыс екенін білдіреді. Ту...
Тілде бар да, істе жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзі мен ісі қабыспайтын жағдайды білдіреді. Тура мағынасында: ауызбен айтылған у...
Түйе терісі есекке жүк.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің терісі өте қалың, ауыр, оны есекке артса, есекке тым салмақ бо...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.