Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.7K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Қырдағыға жаңбыр жауса,
Шыңдағыға қар жауар.
Шыңдағыға қар жауар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қырда жаңбыр жауса, биіктегі шыңға қар түседі. Астарлы мағынасы: бір өң...
Түйе терісі есекке жүк.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің терісі өте қалың, ауыр, оны есекке артса, есекке тым салмақ бо...
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін бі...
Сұлу дегенге су да риза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, сұлу, көрікті нәрсеге тіпті су да «ризамын» дегендей әсер беред...
Тентекке күнде той.
**Негізгі мағынасы** «Тентекке күнде той» деген мақалдың тура мағынасы — тентек, жөнсіз адамға күн сайын қызық, ермек,...
Ұрыспас ұл болмайды,
Керіспес келін болмайды.
Керіспес келін болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас отбасы өміріндегі ұсақ реніш пен келіспеушіліктің табиғи құбылыс екенін білдіреді. Ту...
Жаманды көрсең, қаша жүр,
Қаша жүрсең, амансың.
Қаша жүрсең, амансың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамнан, зиянды мінезден, қауіпті ортадан аулақ жүру керек дегенді білдіреді. Тура...
Өтірікшінің сөзі өрге баспас.
**Негізгі мағынасы** Өтірік айтқан адамның сөзіне жұрт сенбейді, сондықтан оның ісі де, ойы да алға баспайды. Мақалдың т...
Жаман топ көбейтеді,
Алма бақ көбейтеді.
Алма бақ көбейтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман нәрсе тез көбейеді, қалай күтсең де, бір рет орын алған бүліншіл...
Жылан өз бойына қарамай,
Түйе мойнын иір дейді.
Түйе мойнын иір дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз кемшілігін көрмей тұрып, басқаны сынауға бейім болатынын меңзейді. Тура мағынада...
Ауыз тигенің мынау,
Асағаның қандай?
Асағаның қандай?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қанағатсыздығын, азға разы болмай, көпті көксейтін мінезін әжуалайды. Тура мағына...
Сыпайының алдында сүйек жатсын.
**Негізгі мағынасы** «Сыпайының алдында сүйек жатсын» деген мақал сырттай қарағанда, біреудің алдында «сүйек тастау» си...
Долы кісі бұтына сиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуланшақ, ызақор адамның өз мінезінің кесірінен абыройсыз күйге түсетінін білдіреді. Тур...
Қас екенін қабағынан таны,
Сараң екенін табағынан таны.
Сараң екенін табағынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін оның сыртқы қылығынан, ұстаған жүріс-тұрысынан тануға болатынын айтады. Жама...
Жақсы айғыр енесіне шаппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы, текті айғыр өзіне жақын енесіне шаппайды, яғни табиғи тәртіпті...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.