Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.5K
Қаралым
283
Орташа
Сұрыптау:
Жақсыны мақта,
Нашарды жақта;
Бұққанды теппе,
Жақынды сөкпе.
Нашарды жақта;
Бұққанды теппе,
Жақынды сөкпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсыны көре білуді, жақсы адамды мақтауды, ал нашардың да орнын тауып, оны шетке...
Күйікті күлкі сүймейді.
**Негізгі мағынасы** Күйігі, қайғысы, жүрек жарасы бар адам әзілге де, күлкіге де құлықсыз болады. Бұл мақал тура мағына...
Аңшы қанша айла білсе,
Аң сонша жол білер.
Аң сонша жол білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аңшы қанша айла-тәсіл қолданса, аң да сонша қашу, тығылу, сақтану жолда...
Жамандық жақын, жақсылық алыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жамандықтың өзінен-өзі келіп қалатынын, ал жақсылыққа жету үшін ниет, еңбек, сабыр...
Жігітсінген желбуаз келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай өзіне сенімді, даурығып сөйлейтін, бірақ іс жүзінде сөзіне сай емес адамды әжуала...
Қара май шелек тазармас,
Жаман кісі түзелмес.
Жаман кісі түзелмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ішінде қара май құйылған шелек қанша жуылса да, оңай тазармайды. Астар...
Өтірікші бел асырғанмен ел асырмайды.
**Негізгі мағынасы** Өтірікші уақытша алдап, бір сәтке үстем болып көрінуі мүмкін. Бірақ оның сөзіне жұрт сенбейді, сонд...
Екі суайт бірін-бірі иландыра алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі өтірікші не екі қулығы басым адам бірін-бірі сендіре алмайды, өйтк...
Балық жеген бағыбас,
Жан-жағымен қағыспас.
Жан-жағымен қағыспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық жеп отырған адам асықпайды, айналасындағыға тиіспейді, тыныш отыр...
Көңілде жатқан кіріңді
Оттай ыстық сөз шаяр.
Оттай ыстық сөз шаяр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам көңілінде жиналған ренішті, өкпе-назды, ауыр ойды жылы сөз ғана сейілте алатынын біл...
Оттың ісі - қуырмақ,
Желдің ісі - суырмақ.
Желдің ісі - суырмақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың әсері нәрсені қуырып, пісіреді, ал желдің әсері құрғақ, жеңіл за...
Тәттінің дәмсізі, балдын, уы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай тәтті, тартымды көрінгеннің бәрі бірдей пайдалы емес екенін ескертеді. Кейде өте...
Жаман адамға жақсы құрмет жараспас.
**Негізгі мағынасы** Жаман ниетті, әдепсіз, пасық адамға көрсетілген артық ілтипат оның қадірін арттырмайды, қайта орынс...
Шөлдің қамысы болмайды,
Жаманның намысы болмайды.
Жаманның намысы болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамның бойында ар-ұят, намыс, жауапкершілік аз болатынын білдіреді. Тура мағынасын...
Атан түйені май қартайтады,
Май қартайтпай не қартайтады?
Май қартайтпай не қартайтады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ірі, күшті атан түйенің де майға тойып, семірген сайын ауыр тартып, ба...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.