Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
401.6K
Қаралым
182
Орташа
Сұрыптау:
Өтірікші бел асырғанмен ел асырмайды.
**Негізгі мағынасы** Өтірікші уақытша алдап, бір сәтке үстем болып көрінуі мүмкін. Бірақ оның сөзіне жұрт сенбейді, сонд...
Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлықты алдын ала айтып, жоспарлап істесе де, оның күнәсі мен айыбы жо...
Өзімшілдің іші тар, ойы шартық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өзімшіл, тек өз пайдасын ғана ойлайтын адамның ішкі дүниесі тар болатынын білдіреді. Мұнд...
Қисық істің
Қырық жылдан кейін де қиығы шығар.
Қырық жылдан кейін де қиығы шығар.
**Негізгі мағынасы** Қисық іс — адал емес, жөнсіз, әділетсіз жасалған әрекет. Мұндай істің үсті уақытша жабылғанымен, тү...
Түйеге - дақ, жылқыға - пышақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйені дақ басса да, оған аса үлкен зақым келмейді; ал жылқыға пышақ ти...
Гүл патшасы - раушангүл.
**Негізгі мағынасы** «Гүл патшасы — раушангүл» деген мақал раушангүлдің гүл атаулының ішіндегі ең көріктісі, ең сәндісі...
Адамды адамгершілікке сүйрейтін - ақыл,
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның дұрыс жол таңдауында ең басты екі күшті көрсетеді: ақыл мен ашу. Ақыл адамды саб...
Жаманның аттан құлағаны да жаман.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамның ісі де, халі де, тіпті басынан өткен ұсақ оқиғасы да жамандыққа жорылады. Бұл мақал...
Ұяттан кісі өлмейді,
Бетте сызы қалады.
Бетте сызы қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ұятқа қалуы немесе қысылып-қымтырылуы өмірден айырып жібермейтінін айтады. Яғни...
Түзде бұзауы жамырағанның
Үйде айраны төгілер.
Үйде айраны төгілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай берекелі, малды-дәулетті көрінген үйдің ішкі жағдайы ондай берекеге сай болмауы м...
Жұтқаның - бұйырғаны,
Шайнағаның - күмән.
Шайнағаның - күмән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолына тиген несібені асықпай, шүкірлікпен қабылдау керек деген ойды білдіреді. «...
Ұрыдан жалмауыз туады,
Жалмауыздан қанды ауыз туады.
Жалмауыздан қанды ауыз туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман әдеттің, теріс тәрбиенің ұрпақтан ұрпаққа күшейіп, асқына беруін ескертеді. Тура ма...
Кері кеткеннің сақалы кеңірдегіне бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында мүмкін емес құбылысты айтып, астарында кері кеткен, яғни азған, тәртіпте...
Алтын көріп періште жолдан тайған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тіпті періште сияқты таза, пәк жанның өзі алтынды көрсе, жолынан тайып...
Күйген ауыздан күйінген сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Күйіп қалған ауыз қалай сақтанып, абайлап сөйлесе, күйзелген, ренжіген, таяқ жеген жан да сөзіне ыз...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.