Күйікті күлкі сүймейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Күйігі, қайғысы, жүрек жарасы бар адам әзілге де, күлкіге де құлықсыз болады. Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да ішкі мұң мен жан жарасы адамның көңіл күйін басатынын білдіреді. Яғни, сырттай көңілді сөз айтылса да, жаны ауырып жүрген жан оны қабылдай алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күйік» сөзі тек оттан күйгенді емес, ішкі қасірет, реніш, ауыр ойды меңзейді. Ал «күлкі» — қуаныштың, жеңілдіктің белгісі. Екеуінің қарама-қарсы қойылуы адам жан дүниесіндегі ауырлық пен жеңілдіктің сәйкеспейтінін көрсетеді. Халық мұнда көңілдің жарасы жазылмай тұрып, адамға жұбату да бірден әсер етпейтінін астарлап жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қиын жағдайға тап болған адамды орынсыз күлкімен немесе жеңіл әзілмен жұбату әрдайым дұрыс бола бермейтінін еске салады. Алдымен оның жан сырын тыңдап, түсіністік таныту керек. Мысалы, жұмыстан қысқарып, уайымдап жүрген досыңа «қой, бәрі жақсы» деп әзілдей салу емес, шын көңілмен қолдау көрсету орынды.