Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.3K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Кішіпейілдің кеудесі ашық.
**Негізгі мағынасы** Кішіпейіл адам өзін жоғары ұстамайды, басқаны сыйлап, сөз тыңдай біледі. Сондықтан оның кеудесі аш...
Кеудесі басқаның жаны басқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның ішкі дүниесі, мінезі, ойы мен ниеті бөлек болатынын білдіреді. Тура мағынасынд...
Ұрының ойында дар ағашы жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлық істеген адамның ойы тыныш болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры өз ісінің жа...
Көл байлығынан көңіл байлығы қымбат.
**Негізгі мағынасы** Көлдің байлығы — көзге көрінетін, сыртқы дүниелік молшылық. Ал көңіл байлығы — адамның пейілі, жома...
Ит құтырса, иесін қабар,
Торғай құтырса, бүркітке шабар.
Торғай құтырса, бүркітке шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит тым долданып, ашуланса, өз иесіне де шабуы мүмкін; торғай әлсіз болс...
Шабына түртіп, шамына тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің намысына, ашуына тиетін сөзді не қылықты айтып тұр. Тура мағынасында «шабына түр...
Жалған ісі ақыретке кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өтірікке, алдауға, әділетсіз іске құрылған әрекет ұзаққа бармайды, түбі...
Жаманға мал бітсе,
Жақынын танымас.
Жақынын танымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны нашар, пейілі тар адамға мал-мүлік, байлық бітсе, ол өзіне жақын а...
Жыртық келіге жамаулы келсап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда жыртық келіге жамаулы келсаптың сәйкес келмейтінін білдіреді. Астарлы м...
Өзің илеген терінің пұшпағы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің нәтижесі сол істі істеген адамның өзіне байланысты екенін білдіреді. Тура мағына...
Көтермен болса жұрт жаман.
**Негізгі мағынасы** «Көтермен болса жұрт жаман» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға не бір іске қарап тұтас жұрт...
Ақылды өтірік шаршатады.
**Негізгі мағынасы** Ақылды өтірік айтқан адам алдымен біреуді алдадым деп ойлауы мүмкін, бірақ өтірікті ұзақ ұстап тұр...
Әкеңнің өлгенін жасырсаң, көмгенін қайтесің?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкеңнің қайтыс болғанын жасыру мүмкін емес, өйткені жерлеу ісі бәрібір...
Телегейге тел жаңғырық,
Ұшқан құсқа жел жаңғырық.
Ұшқан құсқа жел жаңғырық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкен кеңістік пен еркіндікте әр дыбыс, әр қимыл өзіне сай жауап табатынын білдіреді. Тур...
Қыста ызғар, жазда шаң тимеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің өте таза, мүлде кіршіксіз, ешбір мін-дақ түспеген күйін білдіреді. Тура мағы...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.