Таршылық адамды шынықтырады,
Баршылық адамгершілікті ұмыттырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдің екі түрлі күйін салыстырады. Таршылық, яғни жоқшылық пен қиындық адамды төзімді, шыдамды, еңбекқор етіп шынықтырады. Қиын күн көрген адам өмірдің қадірін жақсы түсінеді, бір үзім нанның, бір тамшы судың да бағасын біледі. Ал баршылық, яғни молшылық пен тоқшылық кей адамды босаңсытып, тәкаппарлыққа, қанағатсыздыққа, басқаға жанашыр болмауға итермелеуі мүмкін. Сондықтан молшылықтың ішінде де адам өз мінезін сақтап, кішіпейіл қалуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шынықтырады» сөзі адамның темірдей берік болуын білдіреді. Қиындық – отқа салынған темірді қатайтқандай, мінезді қатайтады. Ал «ұмыттырады» дегені баршылықтың адамды әлсіретіп, ізгі қасиеттерден алыстатуы мүмкін екенін меңзейді. Яғни мол дүние адамның жүрегін емес, кейде нәпсісін күшейтеді деген астар бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, тұрмыста қиындық көріп жүрсе де мойымауға шақырады. Мысалы, шәкіртақысы аз студент қосымша жұмыс істеп, уақытты үнемдеуді, еңбек етуді үйренеді; кейін жағдайы түзелсе де кішіпейіл, жанашыр болып қалуы керек. Осы мақал адамның қай кезде де адамгершіліктен айырылмауын ескертеді.
Barshylyq adamgershilikti umyttyrady.