Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.8K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Тісің барда ысқыр,
Мұрның барда пысқыр.
Мұрның барда пысқыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағы мүмкіндікті, жастық шақтағы қуатты зая жібермей, бар кезде пайдаланып қ...
Зергердің түбі - зейнет,
Делдалдың түбі - бейнет.
Делдалдың түбі - бейнет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр кәсіптің, әр істің түбінде оның нәтижесі жататынын меңзейді. Зергердің еңбегі ұқыптылы...
Ұялмаған ұялтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұялмаған ұялтады» деген мақал адамның ар-ұяты мен әдептілігін таразылайды. Тура мағынасында, ұялм...
Ыстықтан ет күйеді,
Ұяттан бет күйеді.
Ұяттан бет күйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы күйі мен ішкі намысын салыстырады. Тура мағынада, ыстыққа түскен еттің күй...
Алып алты, жеп жеті болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Алып алты, жеп жеті болмайды» деген мақал адамның қолындағысын орынсыз шашпау, артық қомағайлыққа...
Малым - жаным садағасы,
Жаным - арым садағасы.
Жаным - арым садағасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде құндылықтардың өзара таразысын көрсетеді. Біріншіден, мал-мүлік, дүние...
Көңіл де өледі.
**Негізгі мағынасы** «Көңіл де өледі» деген мақал адамға жасалған сыйластық, ізет, мейірім уақтылы болмаса, ол да бірті...
Ұры ит тойса да, тіміскілеуін қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры ит тойса да, айналаны тіміскілеп, бірдеңе іздеп жүреді. Астарлы ма...
Жолдан алған жолда қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жол үстінде, сапар кезінде табылған немесе қолға түскен нәрсе сол жолд...
Қара жер қарыз арқаламайды.
**Негізгі мағынасы** Қара жер қарыз арқаламайды деген мақалдың тура мағынасы — жер ештеңе көтеріп, борыш өтеуге қатыспай...
Қара түсті ағарта алмайсың,
Былапыт сөзді тазарта алмайсың.
Былапыт сөзді тазарта алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қара түсті ақ қыла алмайсың, былық сөзді мүлде таза сөзге айналдыра алм...
Насыбайшыдан насыбай сұрасаң,
Мұрнын көтереді.
Мұрнын көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісіне тым беріліп, соған аз да болса әуестенген жанның менсінгіш, паң мінез к...
Бір сапар ат арытпас,
Жаман жолдасын жарытпас.
Жаман жолдасын жарытпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана сапар атқа үлкен салмақ түсіріп, оны қатты арытпайды. Алайда а...
Сыртың сыйлы болғанша,
Ішің майлы болсын.
Ішің майлы болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы көріністің жылтырағанынан гөрі, ішкі мазмұнның бай, мінездің жақсы болғаны маңызды...
Арзан сатқан жолдасынан көреді.
**Негізгі мағынасы** Арзан сатқан жолдасынан көреді деген мақал адамға ең жақын адамнан да зиян келуі мүмкін екенін еске...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.