Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.9K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Иттен бір сүйек қарыздар.
**Негізгі мағынасы** «Иттен бір сүйек қарыздар» деген мақалдың тура мағынасы — итке бір сүйек беру керек, яғни өте шағы...
Балта шапқанша бөрене жол табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балта ағашты шапқанда, бөрене өзінен-өзі «жол табады» дегендей, кедергі...
От жақпа - пісерсің,
Ор қазба - түсерсің.
Ор қазба - түсерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өзгені зияндап, біреуге қулық жасамауын ескертеді. Тура мағынада от жақсаң, өзің...
Кешірерсің, кешерсің,
Жетілерсің, жетерсің.
Жетілерсің, жетерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен ауыр сөзді, ренішті немесе өкпені бірден көтеріп кетпей, уақыт өте...
Түйе мінген тайлақ мінгенге күлмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мінген тайлақ, яғни өзі де әлі жас, шала жетілген жануар, тай міні...
Алып алты, жеп жеті болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Алып алты, жеп жеті болмайды» деген мақал адамның қолындағысын орынсыз шашпау, артық қомағайлыққа...
Ант ішкеннің үйіне барма,
айрандай жұғады.
айрандай жұғады.
**Негізгі мағынасы** Антқа жеңіл қарайтын, сертінде тұрмайтын адамның үйіне барма деген ескерту айтылады. Мұнда тура мағ...
Түстік жерге өтірік айтсаң,
Кешке ізіңмен барады.
Кешке ізіңмен барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің ұзақ жасырынбайтынын, айтқан жалған сөзіңнің ақыры өзіңе қайта тиетінін білдір...
Бидің жолы - ақ, судың жолы - сара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бидің жүретін жолы ақ, яғни таза әрі ашық; судың жолы сара, яғни өз арн...
Өтірік өрге баспайды.
**Негізгі мағынасы** Өтірік айтқан адам уақытша пайда көргендей болғанымен, түбінде мақсатына жете алмайды. Мақалдың тур...
Тісің барда ысқыр,
Мұрның барда пысқыр.
Мұрның барда пысқыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағы мүмкіндікті, жастық шақтағы қуатты зая жібермей, бар кезде пайдаланып қ...
Жайылымын тапса, мал семіреді,
Қайырымын тапса, жан семіреді.
Қайырымын тапса, жан семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малға жақсы жайылым, құнарлы өріс табылса, ол тойынып, күйі жақсы болы...
Тура отырып қыңыр ойлама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз қырсықпа, өзіңе қолайлы, түзу жағдайды өзің күрделендірме дегенді білдіре...
Жайынның құйрығын жеген жатпас.
**Негізгі мағынасы** Жайын — ірі, дәмді балық, ал оның құйрығын жеген адам тоқ, разы болады деген ишара бар. Мақалдың ту...
Күншіл күнде күңіренеді.
**Негізгі мағынасы** Күншіл адам өзгенің қуанышына ортақтаса алмайды, біреудің жетістігі мен бақытына іштартып, іштей ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.