Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
629.6K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Байға жағынамын деп,
Жарлының зықы шығады.
Жарлының зықы шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге ұнау, соның көңілін табу үшін екінші біреуге қиянат жасауға болмайтынын ескертеді...
Өтірік ұшы -екеу, шындықтікі - төртеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің жолы қысқа, шала-жансар болатынын, ал шындықтың аяғы нық, салдары кең болатынын...
Көп көмектескен күрмекпен су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көптің көмегі елеусіз қалмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, бір нәрсеге бірнеше адам қ...
Жақсылық жайында жасқанбай сөйле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды игі істі, ізгілікті, адал ниетті ашық айтуға шақырады. Жақсылықты көрсең, оны жасы...
Ермек қуған пәлеге жолығады,
Еңбек қуған қазынаға жолығады.
Еңбек қуған қазынаға жолығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қай іске ұмтылса, соның жемісін көреді деген ойды білдіреді. Ермек, бос қызық, уақыт...
Ұрының үйі көп,
Бірінен алады, біріне береді.
Бірінен алады, біріне береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықпен күн көрген адамның берекесі болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында ұры бір үйде...
Жас екен деп жастықты сөкпе,
Бәріңнің шыққан тегің сол.
Қарт екен деп қарттықты сөкпе,
Бәріңнің барар жерің сол.
Бәріңнің шыққан тегің сол.
Қарт екен деп қарттықты сөкпе,
Бәріңнің барар жерің сол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жасына қарап кемсітуге, не кәріні менсінбеуге болмайтынын айтады. Жастықты сөгу де...
Нан мен тұздан үлкен тағам жоқ.
**Негізгі мағынасы** Нан мен тұздан үлкен тағам жоқ деген мақалдың тура мағынасы — адамға ең керек, ең қарапайым ас осы...
Бір нәрсені ұмыт -
Біреуге жасаған жақсылығыңды
Біреуге жасаған жақсылығыңды
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға біреуге жақсылық жасағанда, оны қайта-қайта еске салмауды, міндетсінбеуді үйретеді...
Қолында жоқ жомарт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолында, яғни өзінде беретін дүние-мүлкі жоқ адам жомарттық көрсете алм...
Адал ниет - ақ көйлек.
**Негізгі мағынасы** Адал ниет адамның ішкі тазалығы мен шынайы пиғылын білдіреді. Мақалдың тура мағынасында «ақ көйлек»...
Алам десе сақ құлақ,
Берем десе салпаң құлақ.
Берем десе салпаң құлақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі түрлі мінезді салыстырып көрсетеді: бір нәрсені **алуға келгенде** елеңдеп, өт...
Ұятын шүберекке түйген.
**Негізгі мағынасы** «Ұятын шүберекке түйген» деген тіркес адамда ар-ұят, намыс, ибалық қалмағанын білдіреді. Тура мағы...
Ерлі-зайыптының ортасына есі кеткен отырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыптылардың арасына жөнсіз араласу, олардың жеке мәселесіне орынсыз килігу дұрыс е...
Ер өтірік айтпайды, ез өтірік айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің басты қасиеті — шыншылдық, намыс пен жауапкершілік екенін білдіреді. Тура мағ...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.