Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
73.8K
Қаралым
176
Орташа
Сұрыптау:
Еңбек ширатады, өмір үйретеді.
**Негізгі мағынасы** Еңбек адамды шыңдайды, шынықтырады, мінезін бекітеді. Адам қол қусырып отырмай, іс істеп, маңдай те...
Жоққа жүйрік жетпейді.
**Негізгі мағынасы** Жоққа жүйрік жетпейді деген мақалдың тура мағынасы — қандай жүйрік ат болса да, жоғалып кеткенді қу...
Көп жасаған білмейді,
Көп жүрген біледі.
Көп жүрген біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп өмір сүрген адамның бәрін бірдей білмейтінін, ал көп көрген, көп тәжірибе жинаған ада...
Өзен бойы тұрғанда,
Өзге жерге қонбаңыз.
Өзге жерге қонбаңыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өзіне қолайлы, берекелі, жайлы орнын тастап, орынсыз басқа жерге ұмтылмауды ескерт...
Жол жаман болса,
Атан да сүрінеді,
Атаң да сүрінеді.
Атан да сүрінеді,
Атаң да сүрінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолдың нашар, кедір-бұдыр болуы ауыр жүк артқан түйені де, жасы үлкен,...
Ескірген нәрсе ерсі көрінер.
**Негізгі мағынасы** Ескірген нәрсе өз уақыты өтіп, сәні мен құны кемігенде, жұртқа оғаш әрі үйлесімсіз көрінеді. Бұл ма...
Адам қайғысы - заман қайғысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жеке қайғысы көбіне қоғамдағы, заманындағы қиындықтармен байланысты екенін меңзей...
Әр заманның үлгісі өзіне қымбат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр дәуірдің өз талабы, өз салты, өз өлшемі болатынын айтады. Бір заманда дұрыс көрінген н...
Түстік өмірің болса,
Күндік дүние жина.
Күндік дүние жина.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қысқа ғұмырдың қадірін біліп, бос жүрмей, тіршілікке пайдасы тиетін іс жасау керег...
Адам өзінен кейінгілерді көріп қартаяды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өзі қартайғанын айналасындағы жасы кіші, кейінгі буынды көргенде а...
Адам ғұмыры қамшы сабындай (қысқа).
**Негізгі мағынасы** Адам ғұмырының өте қысқа екенін білдіреді. Қамшы сабы ұзаққа бармайтын, тез тозатын нәрсе болғанды...
Із жолға жеткізер,
Жол елге жеткізер.
Жол елге жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ізге ерген адам жол табады, ал жол адамды елге, мақсатты жерге жеткізе...
Дүние - үлкен көл,
Замана - соққан жел.
Замана - соққан жел.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, аумалы-төкпелі екенін білдіреді. Дүние үлкен көл сияқты: үсті тыныш көр...
Тәтті өмірдің сұрауы қатты.
**Негізгі мағынасы** «Тәтті өмірдің сұрауы қатты» деген мақал өмірдің жайлы, мол, берекелі болуы оңай келмейтінін білді...
Көз жұмбай дария кешпек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көзді жұмып алып дариядан өту мүмкін емес, өйткені суға батып кету қауп...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.