Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
249.6K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Иесі баққан ит семіз.
**Негізгі мағынасы** Иесі күтіп, дұрыс баптаған иттің күйі жақсы болады деген тура мағынадан бөлек, бұл мақал кез келген...
Қасқадан ала аяқ туады,
Қотырдан - қыршаңқы.
Қотырдан - қыршаңқы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен тұқым қуалаған қасиетке ишара етеді. Тура мағынасында «қасқа» дегені сырт...
Жақсы әйел өміріңді ұзартады,
Жаман әйел үстіңе тұз артады.
Жаман әйел үстіңе тұз артады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының берекесі мен ер адамның тыныштығы көбіне жарының мінезі мен ісіне байланысты ек...
Ағаға ықылас - іні парызы.
**Негізгі мағынасы** Ағаға ықылас көрсету — іні үшін міндет, парыз. Бұл мақал үлкенді құрметтеу, жасы үлкен адамға ізет...
Жәбірленгеннің жақтасы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапа шеккен, қорлық көрген адамды жалғыз қалдырмай, оны қолдау. Астарл...
Екі қатынның үйінде дау,
Бір қатынның үйінде жау.
Бір қатынның үйінде жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың қадірін ескертеді. Тура мағынасында екі әйел тұрған...
Келін бой жасырады,
Дауысын таудан асырады.
Дауысын таудан асырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келіннің инабаттылығын, ұяңдығын, үлкенді сыйлап, сөзге араласа бермейтін әдепті мінезін...
Алғал сөйлеп былғама,
Адал туған ағаны.
Адал туған ағаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөз мәдениетін сақтауға, туыстың қадірін төмендетпеуге үндейді. Тура мағынасында,...
Атанның жүгі тайлаққа, аттың жүгі тайға қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк атанға артылғанымен, уақыт өте сол жүктің бір бөлігі жас түл...
Келін - келсап, бала - балшық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы келінді келсапқа, баланы балшыққа теңейді. Астарлы мағынасы — жас келін...
Балта сабынан озбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балта өз сабынан ұзап кете алмайды. Астарлы мағынасы: бала, шәкірт не ж...
Жаманнан жақсы туса -
Нұрдан пайда болғаны.
Нұрдан пайда болғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман ортадан немесе жаман мінезді адамнан жақсы ұрпақ дүниеге келсе,...
Ағаштан ағаш рең алады.
**Негізгі мағынасы** Ағаштан ағаш рең алады деген мақалдың тура мағынасы — бір ағаштың түсі, күйі, өсу қалпы өзге ағашқа...
Күйлі малдан күйкі төл тумайды.
**Негізгі мағынасы** Күйлі малдан күйкі төл тумайды деген мақалдың тура мағынасы: тоқ, күтімі жақсы, семіз малдан әлсіз,...
Тұқымы келіспей, түсімі келіспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тұқым сапасыз болса, одан шығатын өнім де жақсы болмайды. Астық, дән,...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.