Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
374.1K
Қаралым
324
Орташа
Сұрыптау:
Қыздар, сәулем, толғанда жүріс түзер,
Жүріс түзеп жігітке көзін сүзер.
Жүріс түзеп жігітке көзін сүзер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың бойжетіп, көркі мен мінезі толысқан кезде өз жүріс-тұрысына, әдебіне мән бер...
Айыбы бар адам кеңестен қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Айыбы, яғни кінәсі не кемшілігі бар адам ақыл-кеңестен, ескертуден сырт қалмауы керек. Бұл мақал ту...
Көңілсізден күлкі шықпас.
**Негізгі мағынасы** Көңілсіз, ренжулі, ішкі күйі ауыр адамның жүзінен шынайы күлкі де, жылылық та шықпайды. Бұл мақал т...
Қызды асырай алмаған күң етер,
Ұлды асырай алмаған құл етер.
Ұлды асырай алмаған құл етер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланы дұрыс бағып, жеткізу — ата-ананың ең үлкен міндеті екенін айтады. Қыз баланы лайық...
Келін бой жасырады,
Дауысын таудан асырады.
Дауысын таудан асырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келіннің инабаттылығын, ұяңдығын, үлкенді сыйлап, сөзге араласа бермейтін әдепті мінезін...
Кісісі қандай болса,
Асы да сондай.
Асы да сондай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен оның ортасының, мінезі мен тіршілігінің тығыз байланысты екенін білдіреді. Тура...
Жанжалдың шоғы қызарса,
Ақылдың суын сеп.
Ақылдың суын сеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жанжал ушыға бастағанда, оны одан әрі өршітпей, ақылмен басу керек деген ой айтады. Тура...
Кішіпейілділік - кісі көркі.
**Негізгі мағынасы** Кішіпейілділік — адамның ең үлкен сәні, ең көрікті қасиеті. Бұл мақал тура мағынасында адамның міне...
Жамандауға шебер болғанша,
Мамандауға шебер бол.
Мамандауға шебер бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды біреудің мінін теріп, жаман сөз айтуға емес, пайдалы іс істеп, өз ісінің маманы б...
Екі қатынның үйінде дау,
Бір қатынның үйінде жау.
Бір қатынның үйінде жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың қадірін ескертеді. Тура мағынасында екі әйел тұрған...
Жақсы ашып жер,
Жаман басып жер.
Жаман басып жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адам келген жерін көркейтіп, айналасына пайда әкеледі, ал жаман...
Ақсұңқардың баласы алдына қоймай ас жемес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы тәрбиелі, текті, намысты адамның бала кезінен-ақ өз ұстанымы болатынын білдіреді. Т...
Ұйқышыл жастық таңдамайды.
**Негізгі мағынасы** «Ұйқышыл жастық таңдамайды» деген мақал жалқаулық пен бейқамдық адамның жасына қарамайтынын білдір...
Жауынды күні ат көрме,
Айтты күні қыз көрме.
Айтты күні қыз көрме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі жағдайда асығыс шешім қабылдамауды ескертеді. Тура мағынасы: жауынды күні атты...
Жақсының үйі мен түзі бірдей.
**Негізгі мағынасы** «Жақсының үйі мен түзі бірдей» деген мақал жақсы, тәрбиелі, ізетті адам үйінде де, түзде де бір қа...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.