Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
312.1K
Қаралым
270
Орташа
Сұрыптау:
Қызды ауыл көңілді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыздары бар ауылдың тіршілігі қызық, думанды, шуақты болады деген ой....
Тай атқа, ат мұратқа жеткізер.
**Негізгі мағынасы** «Тай атқа, ат мұратқа жеткізер» деген мақалдың тура мағынасы — тай өсіп, жақсы бапталса, кейін ат...
Науды аяма, дауды ая.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк артып, шаруа істеуге жарайтын нәрсені, яғни нау сияқты қажет құрал...
Ақылы жоқ жаманға,
Ауыл малы бұралқы.
Ауыл малы бұралқы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылы жоқ, жөнді ойлай алмайтын адамға жұрттың ортақ дүниесі де пайда әкелмейтінін білдір...
Жақсы сөзіңді сыйлар.
**Негізгі мағынасы** «Жақсы сөзіңді сыйлар» деген мақал адамның жылы, орынды, ізетті сөзінің қадірі болатынын білдіреді...
Түйені тұзға айда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені тұзды жерге айдау. Түйе тұзды жақсы көретіндіктен, оны солай же...
Сүйекпен кірген мінез сүйекпен кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезі оңайлықпен өзгермейтінін білдіреді. Тура мағынасында «сүйекпен кірген» дег...
Ұят иманда.
**Негізгі мағынасы** «Ұят иманда» деген мақал адамның ар-ожданын, ұялу сезімін иманмен тікелей байланыстырады. Яғни шын...
Айтқызған - жаманның ісі,
Қамшылатқан - шабанның ісі.
Қамшылатқан - шабанның ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі өз еркімен, ойланып әрі жауапкершілікпен істеу керек екенін білдіреді. Адамды үн...
Көріп білген көріктіден
Көрмей білген текті артық.
Көрмей білген текті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуді тек сыртқы сұлулығына қарап бағалау жеткіліксіз. Адамның шын қа...
Нар - түйеден, тұлпар - биеден.
**Негізгі мағынасы** Нар түйеден, тұлпар биеден туады деген мақал әр нәрсенің тегі мен табиғи болмысы өз негізінен қалы...
Азаматын көр де, ауылын таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өзінен бұрын оның шыққан ортасын, тәрбиесін, өскен елін танытады. Яғни азаматтың...
Көп қарттың ішінде
Бір бала болса, дана болады.
Көп баланың ішінде
Бір қарт болса, бала болады.
Бір бала болса, дана болады.
Көп баланың ішінде
Бір қарт болса, бала болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп қарияның ортасында бір бала болса, сол бала тез есейіп, көргенін б...
Оспадар орға жығар.
**Негізгі мағынасы** Оспадарлық — әдепсіздік, дөрекілік, орынсыз қылық. Бұл мақал адам сыпайылықтан айырылса, өзіне де,...
Бодалақ жіпті бос қатын,
Алсаң етті қос қатын.
Алсаң етті қос қатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі іске, әсіресе әйел адамның шаруасына жауапкершілікпен қарау керегін ескертеді...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.