Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
314.5K
Қаралым
272
Орташа
Сұрыптау:
Атасы жер жырта білмегеннің,
Баласы тұқым себе білмейді.
Баласы тұқым себе білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жер жыртуды білмеген адам егін салудың да жөнін үйрете алмайды. Астарл...
Жақсыны жолдасынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды оның өз сөзімен ғана емес, айналасындағы жолдасы арқылы да тануға болатынын айтад...
Кәрі де бір, бала да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қарт адам да, бала да бірдей адам, екеуін де менсінбей қарауға болмайд...
Оқығанды айтпа, тоқығанды айт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді бос сөзбен мақтанба, қайта оны санға сіңіріп, іс жүзінде көрсет деген ойды білдір...
Қолда өскен түйенің тайлақ аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолда бағып-қағып өскен түйе тайлақ кезінде-ақ көзге түсіп, жақсы қасие...
Өз анасын зор тұтқан,
Кісі анасын қор тұтпас.
Кісі анасын қор тұтпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал анаға деген құрметті ең жоғары адамгершілік өлшемі ретінде танытады. Өз анасын ардақтаған...
Ойлының алдында көкірек керме,
Жазасына ұшырайсың;
Қайғылының алдында қарқылдап күлме
Назасына ұшырайсың.
Жазасына ұшырайсың;
Қайғылының алдында қарқылдап күлме
Назасына ұшырайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда адамға кішіпейіл, сабырлы, әдепті болу керек екені айтылады. Ойлы, парасатты адамның ал...
Қонағын сыйламаған
Не баласын ұрар,
Не үйін сыпырар.
Не баласын ұрар,
Не үйін сыпырар.
**Негізгі мағынасы** Қонақты құрметтемеген адам үй ішіндегі тәртіп пен адамгершілікке де салғырт қарайды деген ой айтыла...
Ұстазы жақсының ұстамы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Ұстазы жақсы адамның тәрбиесі де, мінез-құлқы да түзеледі деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл —...
Ұлың тентек болса да, зор болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — баланың мінезі бірден жақсы болмаса да, өсіп-жетіліп, елге сөзі өтетін...
Бір қызымнан бір қызым сорақы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір қыздан кейін туған екінші қыз одан да сорақы, яғни мінезі, қылығы,...
Қыз келіннен ғибрат алсын,
Ұл елінен ғибрат алсын.
Ұл елінен ғибрат алсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас ұрпаққа өнеге қайдан алуы керегін меңзейді. Қыз бала келіннің іс-әрекетіне қарап, иба...
Аялы ағаш саялы.
**Негізгі мағынасы** «Аялы ағаш саялы» деген мақалдың тура мағынасы — жайқалған, күтімі бар ағаштың көлеңкесі мол болад...
Жақсының туғаны - бір той, өлгені - бір той.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы, абыройлы адамның өмірі елге қуаныш әкелетінін айтады. Оның дүниеге келуі де, өмірд...
Өнегенің өрісі кең.
**Негізгі мағынасы** «Өнегенің өрісі кең» деген мақал жақсы тәрбиенің, үлгілі істің әсері өте ауқымды екенін білдіреді....
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.