Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
314.5K
Қаралым
272
Орташа
Сұрыптау:
Арық аттың бабын тапсаң - тұлпар,
Күйкентайдың күйін тапсаң - сұңқар.
Күйкентайдың күйін тапсаң - сұңқар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіздеу, жүдеулеу аттың күтімін дұрыс жасап, бабын келтірсең, ол да б...
Мінез көркі - игілік.
**Негізгі мағынасы** «Мінез көркі - игілік» деген мақал адамның сыртқы сұлулығынан бұрын ішкі болмысы маңызды екенін бі...
Елді қорғайтын - ерлер,
Ерлерді тәрбиелейтін - әйелдер.
Ерлерді тәрбиелейтін - әйелдер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің амандығы мен бүтіндігі ер азаматтардың қорған болуына байланысты екенін айтады. Бір...
Білімді әйел басыңа қарайды,
Білімсіз әйел жасыңа қарайды.
Білімсіз әйел жасыңа қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің отбасы ішіндегі орны мен мінезінің маңызын айтады. Білімді әйел адамды жасына, дә...
Ұят бар жерде иман бар.
**Негізгі мағынасы** «Ұят бар жерде иман бар» деген мақал адамның ішкі ар-ожданын, тәрбиесін, адамгершілігін көрсетеді....
Бесіктегі баланың күлгенін көрген бір мұрат.
Алдына түсіп ананың жүргенін көрген бір мұрат.
Алдына түсіп ананың жүргенін көрген бір мұрат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың балаға деген мейірімі мен бала тәрбиесінің ең үлкен қуаныш екенін білдіреді. Бесік...
Балаң өзіңе тартса жұбан,
Қоғамға тартса қуан.
Қоғамға тартса қуан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бала өз әкесіне не анасына ұқсап өссе, ата-ана соған жұбанады. Ал егер...
Жақсы сөз айт, пайда табасың,
Жаман сөз айтпа, аман қаласың.
Жаман сөз айтпа, аман қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің адам өміріне тікелей әсер ететінін білдіреді. Жақсы, сыпайы, орынды айтылған сөз а...
Жаманды айтып, жақсыны таяп қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман адамды ауызға ала беріп, жақсы адамды өзіңе жақын ұстап, қадірле...
Кәріге - құрмет, жасқа - ізет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарт адамды сыйлау, оның өмірлік тәжірибесі мен ақылын бағалау керегін айтады. Ал жас ада...
Асабасы жоқ асқа жарымайды,
Қасабасы жоқ басқа жарымайды.
Қасабасы жоқ басқа жарымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той-томалақта асаба болмаса, ас та өз ретімен өтпейді; ал қасаба болма...
Кіші баланың ұятын
Үлкен бала көтереді.
Үлкен бала көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйдегі кіші баланың аңғармай істеген сөзі не қылығы үшін үлкен бала жау...
Жаманды іске шақырма, асқа шақыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман, теріс іске адамды араластырма, ал жақсы, берекелі іске ғана шақыр дегенді білдіред...
Жақсы сөз жұбатады,
Жаман сөз жылатады.
Жаман сөз жылатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің адам жанına әсері өте күшті екенін айтады. Жақсы, жылы, ойланып айтылған сөз көңіл...
Көрене зорлық - басқа қорлық.
**Негізгі мағынасы** «Көріне зорлық - басқа қорлық» деген мақал ашықтан-ашық жасалған қысымның, әділетсіздіктің адамға...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.