Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
195.7K
Қаралым
169
Орташа
Сұрыптау:
Өзі сөнейін деп тұрған отқа су бүрікпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің бақытын, ісінің жүріп тұрғанын немесе намысын әдейі бұзба, әлсіреген нәрсені ода...
Ата баласы азарында асық ойнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ата-ананың баласы кейде қамсыз, ерке болып, өмірдің ауыртпалығын сезбей...
Торғай жаңбыр жауса, баласын қорғайды,
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — торғай жаңбыр жауса, өз балапандарын паналатып қорғайды, ал бұршақ тү...
Адамның жүрген жері - гүлстан.
**Негізгі мағынасы** «Адамның жүрген жері - гүлстан» деген мақал адамның жақсы мінезі, ізгі ісі, мәдениеті бар жерде бе...
Ата өлсе де, кәде өлмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе де, оның артында қалған салт-дәстүр, жөн-жоралғы, мін...
Балаға айтқан сөз - байлаусыз бұзау.
**Негізгі мағынасы** Балаға айтқан сөз кейде орнығып, бекімей қалады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында, байлаусыз б...
Қызы бар үйдің келіншегі сүйкімді.
Қыздың сырын жеңгесі біледі.
Қыздың сырын жеңгесі біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыз өсірген үйдің келіндері де, жеңгелері де қыз тәрбиесі мен қыз міне...
Ойнақтаған бота от басады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ойнақтап, секеңдеп жүрген бота байқамай отқа түсіп, күйіп қалуы мүмкін....
Отырған қыз орын табар.
**Негізгі мағынасы** «Отырған қыз орын табар» деген мақал қыз баланың тәрбиелі, сабырлы, байыпты болса, өзіне лайықты,...
Үлкеннің мың қуанғанынан Баланың бір қуанғаны артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен кісінің көп рет қуануынан гөрі, баланың бір рет шын жүректен қуа...
Тойған қозы момақан.
**Негізгі мағынасы** Тойған қозы момақан деген мақалдың тура мағынасы — қарны тоқ, жайлы күйдегі қозы тыныш, жуас болады...
Асауға - тұсау.
**Негізгі мағынасы** «Асауға тұсау» деген мақал бетімен кеткен, жуасуға көнбейтін, тәртіпке бағынғысы келмейтін адамға...
Түйе қотыр болса,
Ботасын былғайды,
Ботасы келесін былғайды.
Ботасын былғайды,
Ботасы келесін былғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қотыр түйе ботасын былғайды, ал ботасы сол қотырды әрі қарай таратады....
Қыз: «Қуыршақ», - дейді,
Ұл: «Құлыншақ», - дейді.
Ұл: «Құлыншақ», - дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың дүниетанымы мен қызығушылығы әртүрлі болатынын білдіреді. Қыз бала көбіне ұ...
Баланы жақсылыққа жанастыр, Жамандықтан адастыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланы ерте жастан дұрыс жолға, ізгі іске, әдеп пен адамгершілікке баулудың маңызын айтад...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.