Тексіздік - тілсіздіктен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тексіздік - тілсіздіктен» деген мақал адамның арғы тегін ғана емес, ең әуелі оның сөз саптауынан, сөйлеу мәдениетінен, ой-өрісінен танылатынын меңзейді. Тура мағынасында тілсіз адам өз ойын жеткізе алмайды, ал астарлы мағынасында жөнсіз, орынсыз сөйлейтін, әдебі жоқ адамды жұрт «тексіз» деп қабылдауы мүмкін. Яғни адамның тәрбиесі, көргені, шыққан ортасы оның сөзінен байқалады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тексіздік» — руы жоқ деген тікелей мағынадан гөрі, тәрбиесіздік, әдепсіздік, ұяттан жұрдай болу ұғымында қолданылған. Ал «тілсіздік» — жай үнсіздік емес, сөзді ойланып айту, қажет жерде тыйым сала білу, артық сөйлемеу деген ишара. Мұнда тіл адамның ішкі мәдениетін ашатын айна ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, көпшілік алдында немесе жұмыста өз сөзін бақылай алмаған адамға қатысты айтылуы мүмкін. Мысалы, біреу жұрттың алдында боқтап, кекетіп сөйлесе, адамдар оның тәрбиесіне сын айтып, осы мақалдың мәнін еске түсіреді. Демек, сөзге тоқтау, әдеп сақтау — адамның шын қадірін танытатын белгі.