Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
198.8K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Туған мен туған табысады,
Тумағанға пәле жабысады.
Тумағанға пәле жабысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-біріне туған-туыс адамдар оңай тіл табысады, аралары жақын болады....
Келінге өкпе тисе, көңілі көкке жетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келінге қатты сөз айтылып, реніш түссе, оның көңіліне ауыр тиетінін білдіреді. Астарлы ма...
Жаман үйден қосым артық,
Сынық ошақтан мосым артық.
Сынық ошақтан мосым артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жайсыз, берекесі жоқ үйден болса да, жанға тірек болатын өз қостың арт...
Қалыңсыз келген келін
Қырыстанғанын қоймайды.
Қырыстанғанын қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қалыңмалсыз, яғни жөн-жоралғысы толық орындалмай келген келіннің мінезі...
Әйел өз қылығын білмей, еркегіне өкпелейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адам өз мінез-құлқын, іс-әрекетін аңдамай тұрып, бар кінәні еріне жабатынын меңзейді...
Қатыны жоқ үй жетім.
**Негізгі мағынасы** Қатыны жоқ үй жетім деген мақалдың тура мағынасы — үйде әйел, жар болмаса, сол үйдің берекесі кеміп...
Ұрыспас ұл болмайды,
Керіспес келін болмайды.
Керіспес келін болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас отбасы өміріндегі ұсақ реніш пен келіспеушіліктің табиғи құбылыс екенін білдіреді. Ту...
Тоқалдың күні де күндес,
Күлі де күндес.
Күлі де күндес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тұрмыста теңсіздік пен қызғаныштың, бәсекенің болатынын меңзейді. «Тоқалдың күні де күнде...
Үйі жоқтың күйі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Үйі жоқ адамның тұрақты тіршілігі, тыныш орны, берекелі ортасы болмайды деген ой айтылады. Тура мағ...
Қапияда қатын ақыл табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тосын, қиын, шұғыл жағдай туған сәтте әйел адам тез ойлап, жол таба ала...
Жақсы әйел өміріңді ұзартады,
Жаман әйел үстіңе тұз артады.
Жаман әйел үстіңе тұз артады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының берекесі мен ер адамның тыныштығы көбіне жарының мінезі мен ісіне байланысты ек...
Келін бой жасырады,
Дауысын таудан асырады.
Дауысын таудан асырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келіннің инабаттылығын, ұяңдығын, үлкенді сыйлап, сөзге араласа бермейтін әдепті мінезін...
Керік тойда керек, махаббат күнде керек.
**Негізгі мағынасы** Керік тойда керек, махаббат күнде керек деген сөз сыртқы сән-салтанат пен ішкі жылылықтың айырмасын...
Екі қатынның үйінде дау,
Бір қатынның үйінде жау.
Бір қатынның үйінде жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың қадірін ескертеді. Тура мағынасында екі әйел тұрған...
Ерлі-зайыптының ашуы
Екі ен жаулық кепкенше.
Екі ен жаулық кепкенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыпты арасындағы кикілжің ұзаққа созылмауы керек деген ойды білдіреді. Тура мағына...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.