Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
150.8K
Қаралым
165
Орташа
Сұрыптау:
Жылқыдағы боз айғыр,
Қуып құлын таламас.
Қуып құлын таламас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: боз айғыр өзінен шыққан құлынды қумайды, оған тістеніп, шабуыл жасамайд...
Бәйбішеге малын берер,
Тоқалға жанын берер.
Тоқалға жанын берер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі екі әйелдің орны мен оларға деген қатынас әртүрлі болуы мү...
Мылқаудың тілін анасы біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сөйлей алмайтын, ойын анық жеткізе алмайтын адамның не айтқысы келгені...
Нағашы - бәйтерек, жиен - қотыр тайлақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал нағашы мен жиен арасындағы ерекше жақындықты бейнелейді. Нағашы — жиенге сүйеу болатын,...
Тумаң бар, туысқандай болмайды,
Тұрман бар, құйысқандай болмайды.
Тұрман бар, құйысқандай болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстықтың, жақындықтың орны бөлек екенін айтады. Адамның жанында жүрген таныс, көрші не...
Ақылды әйел күйеуінің ойнап айтқанын
Ойлап талдайды.
Ойлап талдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің зеректігін, байсалдылығын және сөздің астарын түсіне білетін парасатын көрсетеді...
Балалығың ұстаса, нағашыңа бар,
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жас шағындағы еркелігін, аңғал көңілін, кейде бала мінезге қайта оралатын сәтін ш...
Әйелді гүлмен жасқауға да болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелге құр мақтау айтып, сырттай әдемі сөзбен ғана жұбатуға болмайтынын меңзейді. Тура ма...
Байдың атын қатын шығарады,
Қатынның атын жетім шығарады.
Қатынның атын жетім шығарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның атын көбіне әйелі, ал әйелдің атын жетім бала шығарады дег...
Балалы әйел - кескекті аю.
**Негізгі мағынасы** Балалы әйел — үйдің берекесі мен қуанышы, бірақ сонымен бірге баласын қорғап, қажет болса қайсарлық...
Сұлу әйелдің күйеуі қарауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сұлу, көрікті әйелдің жанында күйеуі үнемі сақ жүріп, күзетіп, назарын...
Ағасы өлсе - оң қанатының қайырылғаны,
Інісі өлсе - сол қанатының қайырылғаны.
Інісі өлсе - сол қанатының қайырылғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аға мен іні жоғын бірдей ауыр қайғы деп көрсетеді. Аға — үйдің қорғаны, ақылшысы, тірек б...
Ел болам десең, бесігіңді түзе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің іргесін берік ету үшін ең әуелі бесікті, яғни сәбидің өсу ортас...
Жалқау қатынның төсегі жиылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі береке мен тазалықтың, ұқыптылық пен жауапкершіліктің маңызын аңғартады. Тура...
Үйден тату шығып, бату қайтты.
**Негізгі мағынасы** Үйден тату шығып, бату қайтты деген сөз — адамдар бір-бірімен келісімде, сыйластықта жүрсе, жолы да...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.