Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
252.8K
Қаралым
277
Орташа
Сұрыптау:
Ұл кетті жайына, қыз кетті байына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бұрынғы қазақ қоғамындағы отбасылық әрі әлеуметтік түсінікті білдіреді: ұл ержеткен соң ө...
Сұлулық тойда керек,
Ләззәт күнде керек.
Ләззәт күнде керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы сән-салтанат пен әдемілік ең алдымен ерекше сәтте, той-думан сияқты қуанышты жиынд...
Достың ұлы - өз ұлың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа деген құрмет пен сенімнің тереңдігін білдіреді. Тура мағынада өз балаңдай көру деге...
Жетесіз әйел ер қадірін білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы мен тәрбиесі кем, түсінігі таяз әйел ер адамның қадірін жете бағ...
Қызға қараған күн - айсыз қараңғы түн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз балаға деген көзқарас, қамқорлық пен ілтипаттың өмірдегі орнын көрсетеді. Тура мағына...
Жерді шым, елді қыз біріктіреді.
**Негізгі мағынасы** Жерді шым біріктіретіні сияқты, елді де қыз баланың орны, беделі мен қамқорлығы біріктіреді. Мұнда...
Қарты бар елдің қазынасы бар.
**Негізгі мағынасы** Қарты бар елдің берекесі де, тәжірибесі де мол болады деген ой айтылады. Мұндағы тура мағынасы — ел...
Ұрыс ырыс қашырар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрыс ырыс қашырар» деген мақалдың тура мағынасы — жанжал мен керісудің берекені кетіретіні. Астар...
Досыңды жамандама, доссыз қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз досын орынсыз даттамауын ескертеді. Тура мағынасында: досың туралы жаман сөз а...
Әйелді жаман десең, анаң соның ішінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелге орынсыз тіл тигізбеуді ескертеді. Тура мағынасында: біреудің әйелін жамандасаң, өз...
Ер иесіз қос табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ер азамат иесіз, тірексіз қалмайды, өзіне лайық орта, серік не шаңырақ...
Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Туырлық жамылған бала дәметеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі киімі жұпыны, жағдайы төмен әкенің баласы да сондай тұрмыс...
Заман бұзыларда әуелі әйел бұзылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал заманның азғындауы ең алдымен отбасы мен тәрбиеге әсер етеді деген ойды білдіреді. Тура м...
Халықты дана қосады,
Әйел мен ерді бала қосады.
Әйел мен ерді бала қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — халықтың ішіндегі татулық пен тұтастықты сақтайтын да, ер мен әйелді б...
Бір қатын сылаумен қатын,
Бір қатын қынаумен қатын,
Бір қатын сынаумен қатын.
Бір қатын қынаумен қатын,
Бір қатын сынаумен қатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің, келіннің не жардың мінезі мен болмысы әртүрлі жолмен қалыптасатынын аңғартады. Т...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.