Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
151.5K
Қаралым
166
Орташа
Сұрыптау:
Қой жүрген жер - береке,
Қыз жүрген жер - мереке.
Қыз жүрген жер - мереке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қой жайылған жерде елге ырыс пен пайда келеді, ал қыз барған жерде қуа...
Әйелі азған елдің ертеңі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әйелдің азуы, яғни отбасы мен тәрбие іргесінің әлсіреуі елдің болашағы...
Жақсы әйел - үй дәулеті,
Жақсы шапан - той сәулеті.
Жақсы шапан - той сәулеті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының берекесі мен көркін адам да, дүние де арттыра алатынын айтады. Тура мағынада жа...
Кіші баланың ұятын
Үлкен бала көтереді.
Үлкен бала көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйдегі кіші баланың аңғармай істеген сөзі не қылығы үшін үлкен бала жау...
Жалғыз бала жат бауыр.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз бала жат бауыр» деген мақалдың тура мағынасы — үйде жалғыз өскен бала бауыр сияқты болғаны...
Бірге туғаннан ірге туған жақсы .
**Негізгі мағынасы** «Бірге туғаннан ірге туған жақсы» деген мақал адамның өмірінде жақындықтың тек қанмен емес, татулы...
Тұңғышыңды дұрыс үйретсең
Соңғылары өздері үйренеді.
Соңғылары өздері үйренеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің ең алғашқы қадамы шешуші екенін айтады. Тұңғыш балаға дұрыс тәрбие, әдеп...
Ердің анасы - елдің анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ер азаматты дүниеге әкелген ана тек өз баласының ғана емес, тұтас елді...
Жаман қатын төсегінен белгілі,
Жаман жігіт есебінен белгілі.
Жаман жігіт есебінен белгілі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен отбасындағы мінездің сыртқы сөзбен емес, іс-әрекетпен танылатынын білдіреді. Тур...
Жігітке жар қымбат,
Намыс пен ар қымбат.
Намыс пен ар қымбат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіт үшін өмірдегі ең қымбат құндылықтарды көрсетеді. Тура мағынасында, жігітке сүйікті...
Әділсіз болса, би оңбас,
Әйелсіз болса, үй оңбас.
Әйелсіз болса, үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: би әділ болмаса, ел ісі түзелмейді, өйткені би — дауды...
Бай болайын деген жігіт айырбасшыл,
Адам болайын деген жігіт қарындасшыл.
Адам болайын деген жігіт қарындасшыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас жігіттің болашақтағы бағытын екі түрлі мінезбен өлшейді. «Бай болайын деген жігіт айы...
Көргенсіз бала шешесін түртіп ойнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көрген тәрбиенің, үйдегі үлгінің бала мінезіне тікелей әсер ететінін білдіреді. Тура мағы...
Қалыңдық жасауына қарай назданады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қалыңдықтың қалың мал, жасау сияқты тұрмыстық жағдайына қарап, өзіне артық мінез көрсетет...
Әйел - үйдің қазығы.
**Негізгі мағынасы** «Әйел - үйдің қазығы» деген мақал отбасының берік болуы, берекенің сақталуы көбіне әйелдің ақылына...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.