Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
314.8K
Қаралым
189
Орташа
Сұрыптау:
Асылды егеу алмас.
**Негізгі мағынасы** «Асылды егеу алмас» деген мақалдың тура мағынасы — асыл, қымбат, сапалы нәрсені егеу, қайрау арқыл...
Ебептен - себеп ,
Балшықтан - мұрат .
Балшықтан - мұрат .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істің өз ыңғайы, жолы, амалы табылса, көздеген мақсатқа жетуге болатынын білді...
Малдың жайын баққан білер,
Оттың жайын жаққан білер.
Оттың жайын жаққан білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің шын жайын оны істеп жүрген адам ғана толық түсінетінін айтады. Тура мағынасында...
Суыған күл от болмас.
**Негізгі мағынасы** «Суыған күл от болмас» деген мақалдың тура мағынасы — сөніп, суып қалған күлден қайтадан шоқ шығар...
Жасықтың көбінен асылдың азы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сапасы төмен, пайдасы аз нәрсенің көп болғанынан, құны жоғары, текті н...
Жаза баспас мерген болмас,
Жаңылмас жан болмас.
Жаңылмас жан болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының қателеспей тұрмайтынын айтады. Тура мағынада мерген нысанаға дәл тигізу үш...
Айға бойымыз жетсе,
Күнге қолымыз жетеді.
Күнге қолымыз жетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның талабы мен жігері биік болса, қол жетпес көрінген мақсатқа да жетуге болатынын бі...
Қызыл кебіс қисық аяқты әйгілейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кемшілігі сөзден емес, ісінен, жүріс-тұрысынан көрінетінін білдіреді. Тура мағына...
Тасқа тары, мұзға бидай еккен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тарыны тасқа, бидайды мұзға егу, яғни өнім бермейтін, мүлде қолайсыз ж...
Болат бүгілмес, шорт сынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — болат иілмейді, ал шорт сынғыш келеді. Астарлы мағынасы — берік мінезд...
Сөзге батыр, іске пақыр.
**Негізгі мағынасы** «Сөзге батыр, іске пақыр» деген мақал сөзді көп сөйлеп, уәде беруге келгенде мықты, ал нақты іс жа...
Асай біл аш кезіңде,
Сүйе біл жас кезіңде.
Сүйе біл жас кезіңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өмірдің әр кезеңінде дұрыс әрекет етуге шақырады. Аш кезде асай білу — қолыңда бар...
Сүйекпен кірген мінез сүйекпен кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезі оңайлықпен өзгермейтінін білдіреді. Тура мағынасында «сүйекпен кірген» дег...
Шыдамның да шыдамы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның төзімі шексіз емес екенін білдіреді. Қандай қиындыққа да сабырмен қарау керек, бі...
Аңыз түбі - ақиқат.
**Негізгі мағынасы** Аңыздың түбінде шындықтың дәні жатады деген ой айтылады. Яғни ел арасында тараған әңгіме, хикая, де...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.