Оқу, білім, ғылым туралы 139
Оқу, білім, ғылым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ізденіс, еңбексүйгіштік, ақыл мен тәрбие құндылығы туралы нақылдар.
139
Мақал-мәтел
43.1K
Қаралым
309
Орташа
Сұрыптау:
Білімдінің аты өсер,
Білімсіздің аты өшер.
Білімсіздің аты өшер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді адамның аты мен абыройы уақыт өткен сайын арта түсетінін, ал білімсіз, надан адам...
Қолыңда жарық болса,
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда жарық болса, түннің қараңғысы сейіледі. Астарлы мағынасы — адамн...
Білімді өлсе, қағазда аты қалады,
Ұста өлсе, артында заты қалады.
Ұста өлсе, артында заты қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білім мен қолөнердің, ой еңбегі мен іс еңбегінің мәңгілік із қалдыратынын айтады. Білімді...
Білмеген мың пәлеге тұтылар,
Білген мың пәледен құтылар.
Білген мың пәледен құтылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: білмеген адам қауіпті нәрсені аңғармай, сан қилы қиындыққа душар болады...
Білім - дария көл,
Надандық - сусыз шөл.
Надандық - сусыз шөл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің шексіз, терең де мол байлық екенін айтады. Дария мен көл қалай суға толы болса,...
Ізденген шығатын ағашын да табады.
**Негізгі мағынасы** Ізденген адам мақсатына жетеді, қолынан келмейтіні азаяды. Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тіпт...
Өріске қарай мал өсер,
Өзенге қарай тал өсер.
Өзенге қарай тал өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал өріске барса, жақсы жайылып семіреді; тал өзенге жақын өссе, суы...
Білім - ердің дәулеті.
**Негізгі мағынасы** Білім — адамның ең үлкен байлығы, ер жігіттің шын дәулеті. Мұнда «дәулет» тек мал-мүлік не ақша еме...
Білгенге - «жыр», білмегенге - «дыр>>.
**Негізгі мағынасы** Білген адамға кез келген құбылыстың мәні ашық, түсінікті, қызық әрі пайдалы болады. Ал білмеген кіс...
Оқыған - білгір, оқымаған - ділгір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің адам өміріндегі орнын көрсетеді. Оқыған адам дүниені жақсы түсінеді, ойы ояу, с...
Сен оқысаң, мен тоқыдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуі оқыса, екіншісі тоқи алады дегендей, бір істің орындалуы үшін ә...
Білімді бесіктен тесікке дейін ізде.
**Негізгі мағынасы** Білімді адам оқу мен үйренуді өмір бойы тоқтатпау керек деген ой айтылады. Тура мағынасында бесікте...
Ұстазына қарап бала өсер,
Бақташысына қарап мал өсер.
Бақташысына қарап мал өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның, әсіресе баланың, өсіп-жетілуі өзіне ықпал ететін ортаға, тәрбие беретін адамға б...
Шала молда шарық айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімсіз, шала сауатты адамның өз шамасын білмей, орынсыз сөйлеуін, әсіре білгішсінуді әж...
Білімсізден де бір іс өтер,
Білімдіден де бір іс өтер.
Білімдіден де бір іс өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — білімсіз адам да, білімді адам да бір істі атқарып шығуы мүмкін. Бірақ...
Ең көп оқылған
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Шәр кітапты оқысаң,
Әр кітапты оқырсың.
Әр кітапты оқырсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кітап оқудың адамды білімге, зердеге, ой кеңдігіне жеткізетінін айтады. Тура мағынасында...
Ғалыммен жақын болсаң, қолың жетер,
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
**Негізгі мағынасы** Ғалыммен аралассаң, одан білім, ақыл, дұрыс бағыт аласың. Оның сөзі мен ісі сені биікке жетелейді,...
Жаста оқыған оқуың -
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді жастайынан меңгерудің маңызын айтады. Жас кезде оқыған нәрсе берік сақталып, сана...
Білім іздеген өсер,
Бүлік іздеген өшер.
Бүлік іздеген өшер.
**Негізгі мағынасы** Білім іздеген адам үнемі алға басып, ойы да, өмірі де кеңейеді. Ал бүлік, дау-дамай, араздық іздеге...
Бұл бөлімде оқу, білім және ғылым туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар білімнің адам өміріндегі орнын, оқу арқылы көкжиек кеңейіп, ой-сананың жетілетінін қысқа да нұсқа жеткізеді. Мақал-мәтелдерде ұстазға құрмет, кітаптың қадірі, ізденіс пен еңбек арқылы нәтижеге жету идеясы айқын көрінеді.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.