«Білімді бесіктен тесікке дейін ізде.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Білімді бесіктен бастап, тесікке, яғни көрге дейін, өмір бойы ізде. Білім іздеудің жасы жоқ: адам туғаннан өлгенше үйренуді тоқтатпауы тиіс. Мақал оқуды мектеппен не жастықпен шектемейді. Бесік — өмірдің басы, тесік — оның соңы; екеуінің арасындағы бүкіл тіршілік — білім іздеудің уақыты. Жасы ұлғайған адамның үйренуі ұят емес, керісінше, құрметке лайық.
Образдар мен теңеулер
Бесік — қазақ баласының алғашқы ұясы, ағаштан жасалып, оюмен безендірілген. Тесік мұнда — көр, лақат, марқұм жерленетін орын. Өмірдің басы мен соңын осы екі затпен атау бейнелі әрі өткір. «Бесік — тесік» ұйқасы өмірдің екі шетін бір-біріне жақындатып, адам ғұмырының қысқалығын да еске салады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Үлкен жаста оқуға, жаңа нәрсе үйренуге бел байлаған адамды қолдағанда немесе «оқитын жасым өтті» дегенге қарсы айтылады. Кеңес, ынталандыру ретінде. Мысал: «Алпыс жаста компьютер үйреніп жүрсіз бе? Білімді бесіктен тесікке дейін ізде деген, жарайсыз».
Қолданылу жағдаяттары
— Зейнеткер апай ағылшын тілі курсына жазылғанда, көршілері таңданады; ол мақалды айтып, күліп жауап береді.
— Ас үйде ата немересінен телефонмен видео түсіруді үйреніп отырып, мақалды әзілдеп айтады.