Көрші туралы 102
Көрші туралы қазақ мақал-мәтелдері: сыйластық, татулық, өзара көмек пен ынтымақтың мәнін ашатын нақыл сөздер.
102
Мақал-мәтел
23K
Қаралым
225
Орташа
Сұрыптау:
Көршің үшін намазыңды бұз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршімен жақсы қарым-қатынастың, тату-тәтті тұрмыстың өте маңызды екенін білдіреді. Тура...
Көршің қорқақ болса, үркітіп өлтіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршінің мінезі әлсіз, қорқақ болса, оның үрейі өзіне де, айналасына да кесірін тигізетін...
Көрмесе - жат, көріспесе - ұят.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір-бірін көрмеген адам жат болып көрінеді, ал көрісіп, амандаспай өтс...
Ауласы бірдің ауасы бір.
**Негізгі мағынасы** Ауласы бірдің ауасы бір деген мақалдың тура мағынасы — бір аулада, бір қоныста тұрған адамдар бір а...
Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Бір шетінде өзің отырасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кілемді сататын болсаң, оны өзіңе жақын, ауылдас адамыңа сат, өйткені...
Үйге келген қонаққа үйдей өкпе айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үйге келген адамға ауыр сөз айтып, реніш жүктеме дегенді білдіреді. Тура мағынасында, үйг...
Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас.
**Негізгі мағынасы** Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас деген мақалдың тура мағынасы — ауылына, иесіне, қорғанына жақын...
Жаңа енші алғанмен
Үш жылға дейін көрші болма.
Үш жылға дейін көрші болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаңа көшіп келген, енші бөліп жеке шыққан адам бірден бөтенсіп, өз бетімен кетуге асықпа...
Ағайынның ұрысы - торқаның жыртысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың арасындағы реніш пен ұрыстың түпкілікті жаулық емес екенін білдіреді. «Аға...
Алыста жүрсе кісінескен,
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақында жүрсе тебіскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың, әсіресе жақын араласатын жандардың қарым-қатынасына қатысты айтылады. Тура ма...
Көрші де көршіден тәлім алады.
**Негізгі мағынасы** «Көрші де көршіден тәлім алады» деген мақал көрші-қолаңның бір-біріне тек тұрмыстық жағынан ғана е...
Жақын таласса, жатқа жем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – бір-біріне жақын адамдар, яғни туыс, ағайын, дос не көрші өзара жанжал...
Қонағым сен «ет» деме,
Мен «кет» демейін.
Мен «кет» демейін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақ пен үй иесінің арасындағы өзара сыйластықты білдіреді. Тура мағынасында, қонақ үй и...
Шақырылмаған қонаққа шайдан өзге тамақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Шақырылмай, ескертусіз келген қонаққа үй иесі барын түгел жайып салмайды, тек қолындағы жеңіл-желпі...
Жақынды жат етсең,
Жатқа күлкі боларсың.
Жатқа күлкі боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өзіне ең жақын жандарын — туысын, бауырын, ағайынын немесе сенімді ортасын менсін...
Ең көп оқылған
Қонақ бір күн қонса - құт,
Екі күн қонса - жұт,
Үшінші күні - зыт.
Екі күн қонса - жұт,
Үшінші күні - зыт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақ күту мен қонақжайлықтың да шегі, тәртібі болатынын айтады. Тура мағынасында үйге ке...
Бас жарылса, бөрік ішінде,
Қол сынса, жең ішінде.
Қол сынса, жең ішінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқа шыққан дауды, кемшілік пен жараны өз үйіңнің, өз ортаңның ішінде шеш дегенді білді...
Шақырған жерден қалма,
Шақырмаған жерге барма.
Шақырмаған жерге барма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әдептілікке, орын мен рет білетін ұстамдылыққа шақырады. Біреудің шақыруымен барға...
Шақырылмаған қонақ
Сыпырылмаған жерге отырады.
Сыпырылмаған жерге отырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шақырылмай келген қонақ үй иесінің дайындығы жоқ, сыпырылып, тазаланбағ...
Би болмасаң болма,
Би түсетін үй бол.
Би түсетін үй бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: егер ел ісіне араласатын би, төреші, сөз ұстар адам болмасаң, оған тала...
«Көрші туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігіндегі көрші ақысы, жақындық, бірлік пен татулықты дәріптейтін даналық қазынасы. Бұл нақылдар көршіні туыстай көріп, күнделікті өмірде сыйластық сақтаудың, қиналғанда жәрдем берудің маңызын ұғындырады.
Категориядағы сөз өрнектері ауыл-қыстақ мәдениетіндегі ортақ жауапкершілік, аманат, ынтымақ секілді ұстанымдарды бейнелейді. Көршімен қарым-қатынасты дұрыс ұстау — береке мен тыныштықтың кепілі екенін еске салып, жас ұрпақты әдепке, мәмілеге және адамгершілікке тәрбиелейді.
Категориядағы сөз өрнектері ауыл-қыстақ мәдениетіндегі ортақ жауапкершілік, аманат, ынтымақ секілді ұстанымдарды бейнелейді. Көршімен қарым-қатынасты дұрыс ұстау — береке мен тыныштықтың кепілі екенін еске салып, жас ұрпақты әдепке, мәмілеге және адамгершілікке тәрбиелейді.