Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.8K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Халық қартаймайды,
Қара жер қартаймайды.
Қара жер қартаймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: халық та, қара жер де уақыт өтсе де тозып, жойылып кетпейді. Астарлы м...
Ел болам десең, сыйлас,
Қор болам десең, қастас.
Қор болам десең, қастас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ел болып тұруы адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, татулық сақтай білуіне байлан...
Жер тағдыры - ел тағдыры.
**Негізгі мағынасы** «Жер тағдыры — ел тағдыры» деген мақалдың тура мағынасы — жердің жай-күйі қандай болса, елдің де б...
Адам жайын ауылдасы білмейді,
істесі біледі.
істесі біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы сөзіне қарап емес, ісіне қарап бағалау керек екенін айтады. Тура мағынасынд...
Толған ел - толықсыған көл.
**Негізгі мағынасы** «Толған ел - толықсыған көл» деген мақал халықтың бірлігі мен берекесін суы мол, жайқалған көлге т...
Бесіктегі бала ененікі,
Ат үстіндегі бала елдікі.
Ат үстіндегі бала елдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бесіктегі сәби анасының, яғни енесінің бауырындағы қорғансыз бала. Ал а...
Тозар елдің жанжалы бітпес,
Озар елдің арманы бітпес.
Озар елдің арманы бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің күйі мен рухын салыстырады. Тозған, берекесі кеткен елде жанжал, дау, алауыздық тоқ...
Жаңбырлы болса - жердің ырысы,
Жақсы туса - елдің ырысы.
Жақсы туса - елдің ырысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаңбыр жауса, жер нәр алып, ылғалға қанығып, егін көктейді; ал жақсы ад...
Шықсаң белге, көзің сал елге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайда барса да айналасына көз сал, елдің жайын байқап, жұрттың халін түсініп жүр д...
Тастарында қатын жаман,
Көшерінде жұрт жаман.
Көшерінде жұрт жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір ортаның берекесі адамдардың өзара сыйластығы мен мінезіне байланысты екенін аңғартады...
Елге құнды бол да, тірі қал,
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға елге пайдаң тисін, қоғамға құнды ісіңмен көрін деген ой айтады. Яғни тірі жүргенде...
Арқандалған ат қазығына оралар.
**Негізгі мағынасы** Арқандалған ат еркін жүре алмайды да, ақырында өз қазығына қайта оралады. Бұл мақалдың тура мағынас...
Ердің аты елменен,
Ел қорғаны ерменен.
Ел қорғаны ерменен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен елдің бір-бірінен ажырамайтынын білдіреді. Ер азаматтың абыройы, аты-жөні жеке бас...
Елдің күші - селдің күші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сел қалай тасыса, жолындағының бәрін қиратып, тоқтаусыз ағатын қуатты...
Шеткі ауыл көшсе, ортаңғы ауыл шет болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елді мекеннің шетінде отырған ауыл көшіп кетсе, бұрын ортасында тұ...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.