Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
81K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Қасың мен досыңды,
Қас-қабағы танытар.
Қас-қабағы танытар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жан дүниесін, мінезі мен көңіл күйін сырт келбеттен, әсіресе қасы-қабағынан аңғар...
Құрдас тапқан құл азбас,
Жолдас тапқан ұл азбас.
Жолдас тапқан ұл азбас.
**Негізгі мағынасы** Құрдас пен жолдастың жақсы болуы адамның мінезіне тікелей әсер етеді. Жақсы ортада жүрген адам жама...
Қайғың болса, досыңа бар,
Қарның ашса, қосыңа бар.
Қарның ашса, қосыңа бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қиындық түскенде жалғыз қалмай, жанашыр досқа арқа сүйеуді, ал тұрмыстық қажет пен...
Асың барда досың көп.
**Негізгі мағынасы** Асың бар кезде айналаңа жиналатын адам көп болады деген ой айтылады. Тура мағынасында, үйде ас-су,...
Достым дос, есебім дұрыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын досқа қандай қалыппен қараса, соған сай қарым-қатынасы да берік, әділ, таза б...
Қан туысынан жан туысы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қан жағынан жақын туыстан гөрі, жан дүниесі, мінезі, ниеті бір адам ар...
Арзан сатқан жолдасынан көреді.
**Негізгі мағынасы** Арзан сатқан жолдасынан көреді деген мақал адамға ең жақын адамнан да зиян келуі мүмкін екенін еске...
Жолдасы жаманды жау алады.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы жаман адамға сырттан жау іздеудің өзі шарт емес, өйткені оның берекесін кетіретін нәрсе — қ...
Жақыны көп жасқанбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның артында сүйенері, дем берері, қамқор тірегі көп болса, ол қорықпай, именбей әреке...
Жақсыға жармас, жаманмен арбас.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адамға жақында, одан үйрен, өнеге ал деген ой бар. Ал жаман мінезді кісімен босқа сөз таласты...
Бір сапар ат арытпас,
Жаман жолдасын жарытпас.
Жаман жолдасын жарытпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана сапар атқа үлкен салмақ түсіріп, оны қатты арытпайды. Алайда а...
Дос іздедім, қармандым,
Тауып едім алдандым.
Тауып едім алдандым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дос таңдауда өте сақ болу керегін ескертеді. Тура мағынасында: адам дос іздеп, көп...
Жорға мінген жолдасынан айырылар,
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмір жолында бәрі уақытша екенін, байлық та, мәртебе де, қуаныш та ұзаққа тұрмай...
Ат барда есекке жол болсын,
Дос барда есепке жол болсын.
Дос барда есепке жол болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар адам есекке мінбей, оны жолға қалдырсын деген ишара. Астарлы ма...
Сынасуға жараған сыйласуға да жарайды.
**Негізгі мағынасы** Сынасуға жараған адам сыйласуға да жарайды деген сөз. Яғни біреумен қалжыңдасуға, әзіл айтып, мінін...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.