Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
81K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Екі жақсы қосылса,
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі жақсы адам біріксе, араларында сыйластық пен түсіністік мықты болып, ұсақ кикілжіңге...
Оқ табылса, құс кез келмейді,
Ас табылса, дос кез келмейді.
Ас табылса, дос кез келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына қиындық түскенде немесе күнкөріс тарылғанда, жанында жәрдемдесетін жанның...
Кісінің көзіне көзің түссе,
Көңіл жібіп, мейір түсер.
Көңіл жібіп, мейір түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды бетпе-бет көрісудің, жүздесудің әсері зор екенін айтады. Біреудің көзіне тура қара...
Сабы жоқ шотпен отын жарма,
Сабырсыз доспен жауға барма.
Сабырсыз доспен жауға барма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кез келген істі құралсыз, даярлықсыз бастамауға үйретеді. «Сабы жоқ шотпен отын жа...
Қасқыр ұлып ұяласын шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр ұлығанда өз тобындағы басқа қасқырларды шақырады. Астарлы мағына...
Тұяқты тұяқ жібермейді.
**Негізгі мағынасы** Тұяқты тұяқ жібермейді деген мақалдың тура мағынасы — тұяқтылар, яғни жылқы сияқты мал бірін-бірі и...
Жорға мінген жолдасына қарамайды.
**Негізгі мағынасы** Жорға мінген жолдасына қарамайды деген мақалдың тура мағынасы — жорға мініп келе жатқан адам өз жү...
Танымас танымасын сыйламас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бірін-бірі танымайтын адам сыйластық танытпайды. Астарлы мағынасы — ад...
Алысты жақындатар - ат,
Жақынды алыстатар - жат.
Жақынды алыстатар - жат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі күшті салыстырып айтады. «Алысты жақындатар – ат» дегені – ат ертеде адамға қаш...
Тәуір көрген досыңа,
Тәуір көрген малын бер,
Көре-көре сүйінсін.
Көңіл қалған досыңа,
Жаратпаған малын бер,
Көре-көре күйінсін.
Тәуір көрген малын бер,
Көре-көре сүйінсін.
Көңіл қалған досыңа,
Жаратпаған малын бер,
Көре-көре күйінсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа деген көзқарас пен сыйластықтың шынайы қатынаста көрінетінін айтады. Жақсы көрген д...
Атты жолдас болмайды арбалымен,
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атқа арба да, жорғаға жортақ та үйлеспейді, өйткені олардың жүрісі, таб...
Адамға адам керек әрбір жайда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға өмірдің кез келген сәтінде басқа адам қажет деген сөз. Астарлы...
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз, тәр...
Жалғыз біткен дәулеттің,
Жалғыз айтқан әннің сәні жоқ.
Жалғыз айтқан әннің сәні жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз шыққан дәулет те, жалғыз орындалған ән де толық әсер бермейді д...
Бермесең - алыспайсың,
келмесең - алыстайсың.
келмесең - алыстайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қарым-қатынасының өзара әрекетке құрылғанын айтады. Біреуден бір нәрсе күтсең, өзің...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.