Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
53.7K
Қаралым
194
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы дос пайдасын тигізбесе,
зиянын тигізбейді;
Жаман дос алдыңды орап
жүргізбейді.
зиянын тигізбейді;
Жаман дос алдыңды орап
жүргізбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы дос пен жаман достың айырмасын айтады. Жақсы дос кейде көп мақтау айтпауы мүмкін, б...
Құрдас тапқан құл азбас,
Жолдас тапқан ұл азбас.
Жолдас тапқан ұл азбас.
**Негізгі мағынасы** Құрдас пен жолдастың жақсы болуы адамның мінезіне тікелей әсер етеді. Жақсы ортада жүрген адам жама...
Атты жолдас болмайды арбалымен,
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атқа арба да, жорғаға жортақ та үйлеспейді, өйткені олардың жүрісі, таб...
Қасқыр ұлып ұяласын шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр ұлығанда өз тобындағы басқа қасқырларды шақырады. Астарлы мағына...
Жақынды жаралама,
Алысты қаралама.
Алысты қаралама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өзіне жақын жүрген кісіні ренжітпеуге, қадірін білмеуге шақырады. «Жақынды жаралам...
Тілі бірді тілек,
Тілі басқаны жүрек қосады.
Тілі басқаны жүрек қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тілі, сөзі бір адамды тілек пен ниет жақындастырады, ал тілі бөлек, ұс...
Дос бергенінің тісіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
**Негізгі мағынасы** Досың берген сыйдың құнын ұсақ-түйек кемшілігіне қарап кемітпе деген ой айтылады. «Тісіне қарама» д...
Мың досың болса да,
Біреуінің орны бөлек.
Біреуінің орны бөлек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп достың болуы жақсы екенін мойындай отырып, олардың ішінен бір ерекше, шын ниетті дос...
Ел сүйгендей досың болсын,
Жер сүйгендей қосың болсың.
Жер сүйгендей қосың болсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шынайы достың елге сүйкімді, жұртқа қадірлі адамдай болуын тілейді. Яғни досың ел сүйетін...
Кімді сүйсең де,
Шын көңіліңмен сүй.
Шын көңіліңмен сүй.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сүйіспеншілікті екіжүзділіксіз, таза ниетпен көрсету керек екенін айтады. Кімді жа...
Тезек терсең теңіңмен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тезек теру сияқты қарапайым істі де өзіңмен шамалас адаммен бірге істе...
Жақсы жігіт
Досының жайын ойлайды,
Жаман жігіт
Басының қамын ойлайды.
Досының жайын ойлайды,
Жаман жігіт
Басының қамын ойлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы жігіттің өз пайдасынан бұрын досының жағдайын ойлайтынын, ал жаман жігіттің тек өз...
Достың көзінде болғанша көңілінде бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам досының көз алдында ғана көрініп, сырттай сыйлы болғаннан гөрі,...
Қасың мен досыңды,
Қас-қабағы танытар.
Қас-қабағы танытар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жан дүниесін, мінезі мен көңіл күйін сырт келбеттен, әсіресе қасы-қабағынан аңғар...
Асың барда досың көп.
**Негізгі мағынасы** Асың бар кезде айналаңа жиналатын адам көп болады деген ой айтылады. Тура мағынасында, үйде ас-су,...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.