Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
53.8K
Қаралым
194
Орташа
Сұрыптау:
Құрбысының асқаны құдасынан білінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қадірі мен деңгейі қасында жүрген, араласқан ортасы арқылы бай...
Ұғысу қиын, шығысу оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бір-бірімен тіл табысуы, түсінісуі оңай іс емес екенін, ал ренжісу, араздасу,...
Қара байыр қазанат,
Қара жолда қалдырмас.
Қара жолда қалдырып,
Қанатыңды талдырмас.
Қара жолда қалдырмас.
Қара жолда қалдырып,
Қанатыңды талдырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сенімді серіктің, әсіресе жүйрік те төзімді аттың қадірін білдіреді. Тура мағынасында қар...
Саған дұшпан - маған жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сенің қарсыласың маған да қарсы, сенің жауың маған да жау деген ойды б...
Құл құдасын табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ең төмен, ең қарапайым адам да өзіне лайық, өз дәрежесіне сай адаммен...
Жолдас болма қуға,
Басың қалар дауға.
Басың қалар дауға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу, қулыққа жақын адаммен жолдас болмауға шақырады. Тура мағынасында: ондай адам...
Алыста жүрсе кісінескен,
Жақында жүрсе тебіскен.
Жақында жүрсе тебіскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың, әсіресе жақын араласатын жандардың қарым-қатынасына қатысты айтылады. Тура ма...
Адасқанды артындағысы біледі,
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қателескенде немесе жолдан жаңылғанда, оны ең алдымен қасында жүрген жақын адамдары...
Алыстағы дұшпаннан,
Аңдып жүрген дос жаман.
Аңдып жүрген дос жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерде жүрген дұшпаннан гөрі, қасыңда жүріп, сыртыңнан бақылап, а...
Қас болып, дос болғанға мақтан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы ең үлкен сынақ — бұрынғы жаулықты ұмытып, шын достыққа келу екен...
Отпен ойнама - өртенерсің,
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз еркелік пен шектен шыққан қылықтың зиянын ескертеді. «Отпен ойнама — өрте...
Досқа - жаз, жауға - аяз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дос пен дұшпанға деген көзқарастың екі бөлек болатынын аңғартады. Досқа — жаз, яғни жылы...
Екі жақсы қосылса,
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы адам бір-бірімен жақындасса, арадағы сыйластықтары өмір бойы...
Жер берігінде қосың болсын,
Ел берігінде досың болсын.
Ел берігінде досың болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің берік, шұрайлы, жайлы тұсында қоныс те, елдің берік, ынтымақты...
Жаман аттан аяғым жақсы,
Жаман достан таяғым жақсы.
Жаман достан таяғым жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман атқа мінгеннен гөрі жаяу жүрген артық, ал жаман досқа ергеннен г...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.