Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
31.7K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Асқынған ауру насырға шабады.
**Негізгі мағынасы** Асқынған ауру уақытында емделмесе, ушығып, күшейіп кетеді. Бұл мақалдың астарлы мағынасы да осындай...
Тас, тасты жібітер - ас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қатты тастың өзін де уақыт өте жұмсартатын – ас, яғни тағам. Ас...
Сау төрде, ауру көрде.
**Негізгі мағынасы** «Сау төрде, ауру көрде» деген мақал денсаулықтың қадірін ұқтырады. Тура мағынасында, сау адам үйдің...
Тал таяқ болады,
Шал қонақ болады,
Нан тамақ болады.
Шал қонақ болады,
Нан тамақ болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өтпелілігін, уақыттың бәрін өзгертіп, әр нәрсенің өз орны мен қадірі бар екенін б...
Тат темірді, қайғы адамды кеміреді.
**Негізгі мағынасы** Тат темірді қалай біртіндеп жеп, әлсіретсе, қайғы да адамды іштен қажытып, күш-қуатын кемітеді. Мақ...
Ішкі дерт сыртқа шықпай қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Іште жиналған сыр, мұң, уайым не жасырын қате түптің түбінде сыртқа шығады деген ой айтылады. Адам...
Ажалдан ақша беріп құтыла алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен, яғни ажалдан, ақша төлеу арқылы құтыла алмайды. Астарлы...
Ауру берген Құдай әл де береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға келген ауруды да, оны жеңілдететін немесе жазатын күшті де Құдай...
Өлінің түсі суық.
**Негізгі мағынасы** «Өлінің түсі суық» деген мақал тура мағынасында өмірден өткен адамның денесі суып қалатынын білдіре...
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен...
Кем жесең, төрге шығарады,
Көп жесең - көрге.
Көп жесең - көрге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тамақты мөлшермен жеудің, қанағат сақтаудың пайдалы екенін білдіреді. Тура мағынасында аз...
Өлімнің оңдысы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өлімнің оңдысы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өлімнің жақсы, пайдалы не қалаулы түрі болмайд...
Аштан өлген кісінің моласы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аштықтан қаза болған адамға мола да тұрғызылмауы мүмкін деген ауыр шын...
Ауырған азап шегеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауырған адамның шын мәнінде қиналатынын, аурудың салмағын оны көрген емес, соны бастан ке...
Жүрек дертін Тәңірі де жаза алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жүректегі қайғы, шер, мұң сияқты рухани дертті ешбір дәрі де, тіпті Құ...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Азған денеге ауру үйір.
**Негізгі мағынасы** Азған дене — күтімі кеміп, әлсіреген, титықтаған, саулығы төмендеген адамды білдіреді. Мақалдың тур...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.