Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
40.5K
Қаралым
266
Орташа
Сұрыптау:
Отыз тістің қадірін қартайғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның денсаулығы мен жастық шақтағы игіліктің бағасын көбіне уақыт өткенде түсінетінін...
Той әнмен ажарлы,
Өлім өксумен азалы.
Өлім өксумен азалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің екі түрлі сәтін салыстырады: қуаныш пен қайғы. Той — елдің бас қосып, шаттыққа бө...
Аштан өлген кісінің моласы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аштықтан қаза болған адамға мола да тұрғызылмауы мүмкін деген ауыр шын...
Ажалдан ақша беріп құтыла алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен, яғни ажалдан, ақша төлеу арқылы құтыла алмайды. Астарлы...
Сиырдың майы жанға рахат,
Зығырдың майы тәнге рахат.
Зығырдың майы тәнге рахат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиыр майы асқа қосылса, дәм беріп, адамға жағымды болады; ал зығыр май...
Ішкі дерт сыртқа шықпай қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Іште жиналған сыр, мұң, уайым не жасырын қате түптің түбінде сыртқа шығады деген ой айтылады. Адам...
Тісің барда ысқыр,
Мұрның барда пысқыр.
Мұрның барда пысқыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағы мүмкіндікті, жастық шақтағы қуатты зая жібермей, бар кезде пайдаланып қ...
Кейде тән ауырмаса да, жан ауырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның денесі сау көрінгенімен, ішкі жан дүниесі жаралануы мүмкін. Ас...
Ашаршылықта жеген құйқаның дәмі
ауыздан кетпес.
ауыздан кетпес.
**Негізгі мағынасы** Аштық пен қиындықта желінген азғантай ас адамның есінде ерекше сақталады. Бұл мақал тура мағынасынд...
Асқынған ауру насырға шабады.
**Негізгі мағынасы** Асқынған ауру уақытында емделмесе, ушығып, күшейіп кетеді. Бұл мақалдың астарлы мағынасы да осындай...
Қасық асым - қайғысыз басым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең қарапайым, аз ғана несібеге де разы болып, уайым-қайғысыз, тыныш өмір сүргенін...
Өлінің түсі суық.
**Негізгі мағынасы** «Өлінің түсі суық» деген мақал тура мағынасында өмірден өткен адамның денесі суып қалатынын білдіре...
Тат темірді, қайғы адамды кеміреді.
**Негізгі мағынасы** Тат темірді қалай біртіндеп жеп, әлсіретсе, қайғы да адамды іштен қажытып, күш-қуатын кемітеді. Мақ...
Тал таяқ болады,
Шал қонақ болады,
Нан тамақ болады.
Шал қонақ болады,
Нан тамақ болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өтпелілігін, уақыттың бәрін өзгертіп, әр нәрсенің өз орны мен қадірі бар екенін б...
Ауырған азап шегеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауырған адамның шын мәнінде қиналатынын, аурудың салмағын оны көрген емес, соны бастан ке...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.