Ішкі дерт сыртқа шықпай қоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Іште жиналған сыр, мұң, уайым не жасырын қате түптің түбінде сыртқа шығады деген ой айтылады. Адам қанша жасырып, бүркемелегісі келсе де, ішкі күйі, ниеті немесе дерт-дермегі бір күнде байқалады. Бұл мақалдың астарында шындықтың ұзақ уақыт жасырын қалмайтыны, ал адамның ішкі жан дүниесі мінезі мен іс-әрекеті арқылы ақырында білінетіні жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "ішкі дерт" тек дене сырқаты емес, көңілдегі күйзеліс, өкпе, жасырын қасірет, тіпті іште сақталған өтірік пен арам ойды да білдіреді. "Сыртқа шықпай қоймайды" дегені — су бетіне қалқып шығатын нәрсе сияқты, жасырылған нәрсе бәрібір көрінеді деген бейнелі ой. Халық осы арқылы іште тығылған нәрсенің ашылмай қалмайтынын ұқтырған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамға ішкі мәселесін дер кезінде шешіп, сырқатын да, күйзелісін де жасыра бермеуді ескертеді. Мысалы, бір қызметкер жұмыстағы қатты стрессін ұзақ уақыт білдірмей жүрсе, ақыры оның ашушаңдығы, шаршауы немесе қателігі бәрібір байқалады. Сондықтан мәселені ерте айтып, емін немесе көмегін уақытында алған дұрыс.