Ауырған азап шегеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ауырған адамның шын мәнінде қиналатынын, аурудың салмағын оны көрген емес, соны бастан кешкен адам ғана толық түсінетінін білдіреді. Тура мағынасы — дертке шалдыққан жан азап тартады, әл-қуаты төмендеп, күнделікті тірліктің өзі қиынға соғады. Астарлы мағынасы — кез келген қиындықты сырттан бағалау оңай, ал оны бастан кешіру әлдеқайда ауыр. Сондықтан адам өзгенің күйін түсінуге, мейіріммен қарауға тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ауырған» сөзі тек дене дертіне ғана емес, жан қиналысына да ишара етеді. «Азап шегеді» тіркесі ауырсынудың, әлсіздіктің және сабырдың сыналатын сәтін бейнелейді. Мұнда көркем образ аз, бірақ ой өте жинақы: ауру — адамның төзімін, сабырын, айналаның қамқорлығын қажет ететін сынақ.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал денсаулықтың қадірін ұғындырғанда жиі айтылады. Мысалы, тұмау болып бірнеше күн төсектен тұра алмай қалған адам жұмыстың да, оқудың да қаншалықты қиындайтынын сезеді. Сол кезде «ауырған азап шегеді» деп, сырқаттың ауырлығын түсіндіреді.