Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
31.7K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Екі ауру бір келсе - ажалыңның жеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға бірден екі ауру қатар келсе, оның хәлі қатты нашарлап, өміріне...
Емнің алды - еңбек.
**Негізгі мағынасы** «Емнің алды - еңбек» деген мақал адамға шипа, жеңілдік, сергектік ең алдымен қимыл-қозғалыс пен тын...
Көкірек ауру күнде өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі мұң-шерін, ренішін, уайымын сыртқа шығармай, көңілінде сақтап жүруі денсаулы...
Аурудың алдын ал.
**Негізгі мағынасы** «Аурудың алдын ал» деген мақал адамның денсаулығын сақтауды, сырқатқа ұрындырмай тұрып сақтануды үй...
Жоғалып табылған мал олжа,
Ауырып жазылған жан олжа.
Ауырып жазылған жан олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоғалып кеткен малдың қайта табылуы да, ауырып жатқан адамның сауығып к...
Бас ауырып, балтыр сыздар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның денесі қартайғанда немесе қатты шаршап, көп қиындық көргенде ауыратынын білдіреді...
Ердің құны - жүз түйе,
Көздің құны - елу тайлақ.
Көздің құны - елу тайлақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның екі қымбат мүшесін салыстыру арқылы айтылған. Тура мағынасында ер адамның құны өт...
Ауруды жасырма, әшкере қылады,
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Өлімді жасырма, масқара қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты жасырудың пайда бермейтінін айтады. Ауруды адам уақытында айтпаса, ол асқынып, б...
Тұмаудың түбі - құрт,
Тұманның түбі - жұт.
Тұманның түбі - жұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы не өмірдегі кіші белгіні дер кезінде байқап, оның үлкен апатқа ұласуын алдын...
Өмір барда қаза бар.
**Негізгі мағынасы** «Өмір барда қаза бар» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі жүрген жерде өлім де бар, яғни өмір...
Ажал айтып келмейді,
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өткінші екенін, өлімнің алдын ала ескертпей келетінін білдіреді. Ажал адамға хаба...
Ауырып ем іздегенше,
Ауырмайтын жол ізде.
Ауырмайтын жол ізде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ауруға шалдыққан соң ем іздеп сабылмай, одан бұрын сақтанып, денсаулықты күтіп, ал...
Үстіне оттан көйлек киген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз үстіне оттан тігілгендей өте қауіпті, күйдіргіш киім кигендей...
Той әнмен ажарлы,
Өлім өксумен азалы.
Өлім өксумен азалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің екі түрлі сәтін салыстырады: қуаныш пен қайғы. Той — елдің бас қосып, шаттыққа бө...
Соқырдың тілегені - екі көзі.
**Негізгі мағынасы** Соқыр адам үшін ең үлкен тілек — екі көздің көруі. Бұл мақалдың тура мағынасы да, астарлы мағынасы...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Азған денеге ауру үйір.
**Негізгі мағынасы** Азған дене — күтімі кеміп, әлсіреген, титықтаған, саулығы төмендеген адамды білдіреді. Мақалдың тур...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.