Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
48.9K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Екі ауру бір келсе - ажалыңның жеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға бірден екі ауру қатар келсе, оның хәлі қатты нашарлап, өміріне...
Ауруды жасырма, әшкере қылады,
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Өлімді жасырма, масқара қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты жасырудың пайда бермейтінін айтады. Ауруды адам уақытында айтпаса, ол асқынып, б...
Қайғы - саңырау.
**Негізгі мағынасы** Қайғы — адамның ішкі жан дүниесін ауыртатын күй. Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ал астарлы мағынас...
Көкірек ауру күнде өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі мұң-шерін, ренішін, уайымын сыртқа шығармай, көңілінде сақтап жүруі денсаулы...
Ауру қадірін сау білмес.
**Негізгі мағынасы** Адам көбіне дені сау кезінде оның қадірін толық сезіне бермейді. «Ауру қадірін сау білмес» дегенде...
Жоғалып табылған мал олжа,
Ауырып жазылған жан олжа.
Ауырып жазылған жан олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоғалып кеткен малдың қайта табылуы да, ауырып жатқан адамның сауығып к...
Емнің алды - еңбек.
**Негізгі мағынасы** «Емнің алды - еңбек» деген мақал адамға шипа, жеңілдік, сергектік ең алдымен қимыл-қозғалыс пен тын...
Ауру - өлімнің алғашқы елшісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауруды адам өміріндегі ең қауіпті ескерту ретінде көрсетеді. Тура мағынасында, ауру адам...
Тұмаудың түбі - құрт,
Тұманның түбі - жұт.
Тұманның түбі - жұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы не өмірдегі кіші белгіні дер кезінде байқап, оның үлкен апатқа ұласуын алдын...
Ажал айтып келмейді,
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өткінші екенін, өлімнің алдын ала ескертпей келетінін білдіреді. Ажал адамға хаба...
Жоқтау айтқанға тоқтау айт,
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қайғы үстінде тұрған жанға жөнсіз сөз айтпай, көңілін жараламай, сабырлы түрде демеу...
Ердің құны - жүз түйе,
Көздің құны - елу тайлақ.
Көздің құны - елу тайлақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның екі қымбат мүшесін салыстыру арқылы айтылған. Тура мағынасында ер адамның құны өт...
Үстіне оттан көйлек киген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз үстіне оттан тігілгендей өте қауіпті, күйдіргіш киім кигендей...
Тізеден келер суға белден тәубе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қиындыққа тап болғанда шүкіршілік етіп, сабыр сақтауы керегін білдіреді. Тура мағ...
Болдырған сиыр молаға сүйкенеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, жүдеу сиыр тыныш тұрмай, қабірдің басына барып сүйкенеді. Ас...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.