Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
48.9K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Асқынған ауру насырға шабады.
**Негізгі мағынасы** Асқынған ауру уақытында емделмесе, ушығып, күшейіп кетеді. Бұл мақалдың астарлы мағынасы да осындай...
Ауырған кісіге бал да ащы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауырған адамға ең тәтті, ең сүйкімді нәрсенің өзі де ұнамайтынын білдіреді. Ауру адамның...
Сау болса жаным,
Сөз емес дүние-малым.
Сөз емес дүние-малым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға ең алдымен жанның саулығы керек, ал дүние-мүлік пен байлық одан...
Тыныш ұйықтағанның төсегі жайлы.
**Негізгі мағынасы** Тыныш, уайымсыз, алаңсыз жатқан адамның ұйқысы да, төсегі де жайлы болады. Бұл мақалдың тура мағына...
Қаза көрген жүрек жаралы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасірет шеккен, ауыр қайғы көрген адамның жүрегі жараланғандай күйге т...
Аурудың емі - саудың сәлемі.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамға ең үлкен демеу — сау адамның амандасып, хал-жағдай сұрауы. Бұл мақалдың тура мағынасы:...
Ойда түп жоқ, ашта күш жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы шексіз, ал аш адамның хәлі әлсіз болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ойдың...
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның ойы да, шешімі де толық болмайтынын меңзейді. Аштық адамды әлсіретіп, сабырын...
Аруанаға жүгіңді арт,
Белі талмастан бұрын.
Денсаулықтың қадірін біл,
Науқастанбастан бұрын.
Белі талмастан бұрын.
Денсаулықтың қадірін біл,
Науқастанбастан бұрын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға алдын ала қамданып, мүмкіндік барда денсаулықтың қадірін білу керек екенін үйретед...
Бай күйігі сыртта,
Бала күйігі іште.
Бала күйігі іште.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлық пен балаға қатысты қайғының айырмасын көрсетеді. Бай адам мал-мүлкінен айырылса, к...
Ыштаны жоқтың түсіне,
Екі қарыс бөз кіреді.
Екі қарыс бөз кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық көрген, жоқшылық қысқан адамның ойы да, түсі де тұрмыс қамымен байланысты болаты...
Ашаршылықта түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмысы мен көңіл күйі жағдайға қарай өзгеретінін білдіреді. Ашыққан адамға ең қа...
Ауруын жасырған ажалынан бұрын өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауырған адам дертіне дер кезінде қаралмаса, жасырса, ауру асқынып, өмі...
Ажалды киіктің аяғы тыным таппас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ажал жақындаған киік тыным таппай, дамылсыз жортады. Астарлы мағынасы:...
Ауруды өткізіп алсаң, тәуіпке өкпелеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауруды бастапқы кезінде емдемей, асқындырып алсаң, кейін дәрігерге неме...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.