Кәрілік - дауасыз дерт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кәрілік – адам өмірінің табиғи, тоқтатуға болмайтын кезеңі. Бұл мақал тура мағынасында қартайған шақтың келетінін, оның белгілері мен әлсіреуін білдіреді. Астарлы мағынасы — кәріліктің өзімен бірге күштің азаюы, денсаулықтың босаңсуы, бұрынғыдай жігер мен қайраттың кеми түсетіні. «Дауасыз дерт» деп аталуы кәріліктің емделіп кетпейтінін, оны тек сабырмен қабылдап, ақылмен, күтіммен, ізетпен өткеру керегін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда кәрілік «дертке» теңеліп отыр. Дерт — адамды әлсірететін, мазалайтын нәрсе. Ал «дауасыз» сөзі оның емі жоқ екенін айқындайды. Бұл теңеу кәріліктің ауырлығын емес, оның қайтымсыз заңдылығын көрсетеді. Халық кәрілікті ауруға балап, оның адамға әкелетін әлсіздігін бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі уақытта бұл мақал қарт адамдарға құрметпен қарап, олардың халін түсініп, қамқор болу қажет екенін еске салады. Мысалы, үйдегі ата-әже шаршап, жиі дәрі ішіп жүрсе, «кәрілік – дауасыз дерт» деп, оларды жазғыру емес, мейіріммен күтудің маңызын ұғынуға болады.