Қай жерің ауырса, жаның со жерде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қай жерің ауырса, адамның назары да, алаңдауы да сол жерге ауады. Тура мағынасында бұл — денедегі ауырған мүше өзін бірден сездіріп, бүкіл көңілді өзіне тартатынын білдіреді. Астарлы мағынасында мақал адамның өмірдегі ең қатты әсер ететін, ең жанды жері туралы айтады: қайда қиналсаң, ойың да, сезімің де сол жаққа байланып қалады. Бұл кейде тән азабы, кейде жүрек жарасы, кейде өмірлік уайым болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалда «жер» сөзі дене мүшесін немесе адамның ішкі күйін бейнелейді. «Жан» — тек рух емес, адамның бар сезімі мен көңілі. Сондықтан ауырған жер мен жанның бір жерде болуы — физикалық ауырсынудың адамды толық билейтінін көрсететін дәл образ. Бұл тіркес адамның қайғысы мен жан жарасын да дәл жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал бір мәселе адамға ерекше маңызды болғанда қолданылады. Мысалы, бір қызметкердің ең үлкен уайымы жалақысы кешіксе, ол басқа нәрсеге емес, дәл соған көбірек алаңдайды. Яғни адам қай нәрседен зардап шексе, соған көбірек мән береді.