Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
112.3K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Екі жаман ауыл болмас,
Ауыл болса да, қауым болмас.
Ауыл болса да, қауым болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екі жаман адам бір жерге жиналса, ол жердің аты ауыл болғанымен, нағыз...
Бастаушы болса, қоштаушы табылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істі бастайтын адам болса, соңынан оны қолдайтын, қоштайтын жұрт та...
Түйенің бәрі нар болса,
Жер бетінде жүк қалмас.
Жер бетінде жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер барлық түйе нардай күшті болса, жер бетінде көтерілмеген жүк қалма...
Ел болам десең, сыйлас,
Қор болам десең, қастас.
Қор болам десең, қастас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ел болып тұруы адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, татулық сақтай білуіне байлан...
Той - тоқшылық нышаны.
**Негізгі мағынасы** «Той - тоқшылық нышаны» деген мақал ел ішінде береке-бірлік бар кезде, халықтың тұрмысы түзеліп, д...
Топтанып ұшқан торғайға,
Тұрымтай да бата алмас.
Тұрымтай да бата алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: топтанып, үйір-үйір болып ұшқан торғайға тұрымтайдың өзі де бата алмайд...
Үзіксіз - үй болмас.
**Негізгі мағынасы** «Үзіксіз - үй болмас» деген мақалдың тура мағынасы — үйдің бір бөлшегі не керегесі үзіліп, ажырап...
Сыбыр-сыбыр ойды бұзады,
Құрттаған қой қойды бұзады.
Көңілі бөлек өкпешіл адам,
Дауласам деп тойды бұзады.
Құрттаған қой қойды бұзады.
Көңілі бөлек өкпешіл адам,
Дауласам деп тойды бұзады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал алауыздық пен ұсақ реніштің түбінде үлкен істі де бүлдіретінін ескертеді. Тура мағынасынд...
Аға - қорған, іні - зордан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын арасындағы өзара сүйеніш пен жауапкершілікті білдіреді. Тура мағынасында аға інісі...
Көрші қадірін не түйе,
Не диірмен қайырады.
Не диірмен қайырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен диірмен кейде адамның тұрмыс-тіршілігіне жақын, күнделікті қа...
Көптің күші көлдей,
Көшіп жүрген желдей.
Көшіп жүрген желдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның біріккен күші жеке адамның күшінен әлдеқайда қуатты екенін білдіреді. Тура ма...
Сенім сең бұзады.
**Негізгі мағынасы** «Сенім сең бұзады» деген мақал адамға берілген сенімнің, яғни ишенім мен көңіл қоюдың, үлкен күш е...
Топтан ажыраған торға түсер.
**Негізгі мағынасы** Топтан, яғни көптің ішінен бөлініп шыққан адам немесе жануар қорғансыз қалады, сондықтан қауіпке те...
Ордалы құлан ақсағын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Ордалы құлан — көп, ұйымшыл, қуатты үйір деген ұғым. Мақалдың тура мағынасы: құлан үйірімен жүрсе,...
Елде болса, ерінге тиеді,
Ауылда болса, ауызға тиеді.
Ауылда болса, ауызға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде ырыс пен береке болса, оның игілігі әр адамға жететінін айтады. Тура мағынада б...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.