Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
135.1K
Қаралым
328
Орташа
Сұрыптау:
Қойды шартық бүлдіреді,
Елді қортық бүлдіреді.
Елді қортық бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** Қойды шартық бүлдіреді, елді қортық бүлдіреді деген мақалдың тура мағынасы — қой отарында шартық, я...
Айыратын жаман бар,
Қосатын жаран бар.
Қосатын жаран бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бәрі бірдей емес екенін білдіреді. Біреулер араға жік салып, сөз тасып, реніш...
Қос-қос орда, қос орда,
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — ынтымақ пен бірлік болмаған жерде береке де, нәтиже де азаяды. Тура мағына...
Үйден тату шығып, бату қайтты.
**Негізгі мағынасы** Үйден тату шығып, бату қайтты деген сөз — адамдар бір-бірімен келісімде, сыйластықта жүрсе, жолы да...
Ел болам десең, сыйлас,
Қор болам десең, қастас.
Қор болам десең, қастас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ел болып тұруы адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, татулық сақтай білуіне байлан...
Өзегің талса, өзен жағала,
Басыңа іс түссе, көпті сағала.
Басыңа іс түссе, көпті сағала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам жалғыз қиналғанда көпшілікке, елге, ағайын-туысқа, тәжірибелі ортаға сүйену керек де...
Ердің ерлігін білмеген
Құдайдың бірлігін білмейді.
Құдайдың бірлігін білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын қадірін, қасиетін тану үшін оның ісіне, ерлігіне көз жеткізу керек деген ойды...
Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас.
**Негізгі мағынасы** Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас деген мақалдың тура мағынасы — ауылына, иесіне, қорғанына жақын...
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт мола...
Екі жаман ауыл болмас,
Ауыл болса да, қауым болмас.
Ауыл болса да, қауым болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екі жаман адам бір жерге жиналса, ол жердің аты ауыл болғанымен, нағыз...
Андалама,
Андызда оқ тиеді жалғызға.
Андызда оқ тиеді жалғызға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз жүрген адамға қауіп көп екенін ескертеді. Тура мағынасында, аңдып тұрған жау не ме...
Сенім сең бұзады.
**Негізгі мағынасы** «Сенім сең бұзады» деген мақал адамға берілген сенімнің, яғни ишенім мен көңіл қоюдың, үлкен күш е...
Бармақ мықты болса,
Саусақтардың жұдырық болуы оңай.
Саусақтардың жұдырық болуы оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бас бармақ мықты, берік болса, қалған саусақтарды жинап жұдырық түю оңа...
Аңдысқан ауыл болмас,
Ерегіскен ел болмас.
Ерегіскен ел болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі қырғи-қабақтық пен ұдайы бақталастықтың береке әкелмейтінін айтады. Тура мағы...
Берекесіздің ауылы мерекесіз.
**Негізгі мағынасы** Берекесі жоқ, ынтымағы жоқ ауылда қуаныш та, думан да сирек болады деген сөз. Мұнда тура мағынада м...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.