Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе де қолдан шығып кетеді. Ал төртеуі түгел, яғни ынтымағы берік болса, төбедегі қиын көрінген нәрсеге де қол жеткізуге болады. Астарлы мағынасы — береке мен жетістік бірлікте жатыр. Адамдар арасы тату болса, аз күшпен де көп іс бітеді; ал берекесіздік болса, бар мүмкіндік зая кетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ауыздағы» — қолда тұрған, дайын тұрған ырыс пен мүмкіндік. «Төбедегі» — жетуі қиын, алыстағы мақсат. «Алтау» мен «төртеу» нақты саннан гөрі көпшілік пен қауымның бейнесі ретінде алынған. Яғни, адамдардың саны емес, олардың ауызбіршілігі шешуші екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды отбасыда, жұмыста, ауылда немесе ұжымда ортақ іс атқарғанда қолдануға болады. Мысалы, бір мекемеде қызметкерлер бір-бірін қолдамай, ұсақ дау-дамаймен жүрсе, жоспар орындалмай қалады. Ал бәрі келісіп, міндетті бөлісіп атқарса, үлкен жоба да сәтті жүзеге асады. Сондықтан бұл сөз бүгін де бірлік пен татулықтың бағасын еске салады.
Tórteý túgel bolsa, tóbedegi keledi.