Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
89.4K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Жалғыз кісі жауынгер емес.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз кісі жауынгер емес» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамның өзі соғысқа да, үлкен іске...
Он адам жүрген жерде із,
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір бағытта, бір мақсатпен жасаған ісі ізсіз қалмайтынын білдіреді. Тура мағы...
Көптің көзі көреген, қолы береген.
**Негізгі мағынасы** Көпшілік болып істелген іс ұтымды да пайдалы болады деген ой айтылады. Мұнда «көз» — аңғарымпаздық,...
Екі жарты - бір бүтін.
**Негізгі мағынасы** «Екі жарты - бір бүтін» деген мақал ерлі-зайыптының бір-бірін толықтырып, бір шаңыраққа айналатыны...
Келелі елде қаңлы бар,
Қаңлыны хан көтерер.
Қаңлыны хан көтерер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұйымшыл, берекелі ел ішінде қаңлы руы да бар, сол елдің ішінде қаңлының...
Егесіз ел азар,
Иесіз жер тозар.
Иесіз жер тозар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де қараусыз қалса, берекесі кететінін айтады. «Егесіз ел» — басы бірікпе...
Ырыстан ынтымақ озар.
**Негізгі мағынасы** Ырыс та, байлық та, береке де адамға жалғыз өзі толық қуаныш әкелмейді. Ал ынтымақ бар жерде тірлік...
Қос-қос орда, қос орда,
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — ынтымақ пен бірлік болмаған жерде береке де, нәтиже де азаяды. Тура мағына...
Ұғысу қиын, шығысу оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бір-бірімен тіл табысуы, түсінісуі оңай іс емес екенін, ал ренжісу, араздасу,...
Аздың атасы бір,
Көптің батасы бір.
Көптің батасы бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аз адам болса да, көп адам болса да түпкі бастау, негіз бір екенін аңғ...
Өзегің талса, өзен жағала,
Басыңа іс түссе, көпті сағала.
Басыңа іс түссе, көпті сағала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам жалғыз қиналғанда көпшілікке, елге, ағайын-туысқа, тәжірибелі ортаға сүйену керек де...
Андалама,
Андызда оқ тиеді жалғызға.
Андызда оқ тиеді жалғызға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз жүрген адамға қауіп көп екенін ескертеді. Тура мағынасында, аңдып тұрған жау не ме...
Ағайынның ұрысы - торқаның жыртысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың арасындағы реніш пен ұрыстың түпкілікті жаулық емес екенін білдіреді. «Аға...
Арғын - ағаң, қыпшақ - жағаң,
Қаңлысыз қабыл болмас тобаң.
Қаңлысыз қабыл болмас тобаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақ ру-тайпаларының өзара байланысын, туыстық пен тіректің қадірін білдіреді. Тура мағы...
Дастарқан үстінде дұшпан да лос.
**Негізгі мағынасы** «Дастарқан үстінде дұшпан да дос» деген мақал қазақтың қонақжай, кеңпейіл мінезін көрсетеді. Оның...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.