Мақал-мәтелдер

Қазақ халқының рухани мұрасы

AI
Семантикалық іздеу — мағынасы бойынша ұқсас нәтижелер табады

Би - шешендік туралы 64

Би-шешендік туралы мақал-мәтелдер әділдік, тапқыр сөз және елдік өнегені дәріптейді.

64
Мақал-мәтелдер
10.7K
Барлық қаралым
167
Орташа қаралым

Мақал-мәтелдер

Соқырдан қарауыл қойсаң,
Елді жауға алдырар.
Наданнан би қойсаң,
Елді дауға қалдырар.
EN 1 тақырыпша 135
Биің қылаң болса, елің ылаң болады.
EN 1 тақырыпша 135
Біріктіріп айтса, бидікі жөн,
Құрастырып айтса, құлдікі жөн.
EN 1 тақырыпша 134
Батыр деген - барақ ит,
Екі қатынның бірі табатын.
Би деген - ақсары ат,
Бүтін елге біреу табатын.
EN 1 тақырыпша 134
Ханға - хандық, биге - билік.
EN 1 тақырыпша 131
Билігі барда - киелі ауыз,
Билігі кеткенде - күйелі ауыз.
EN 1 тақырыпша 131
Би болғаннан не пайда,
Халыққа көмек болмаса?
Шөлдегі оттан не пайда,
Халайық көшіп қонбаса?
EN 1 тақырыпша 128
Хан - тағында,
Би - шағында.
EN 1 тақырыпша 126
Өзі жаман туған шешесінен көреді,
Дау айта алмаған төрешіден көреді.
EN 1 тақырыпша 125
Жүк ауса жазыдан,
Той төрелігі - қазыдан.
EN 1 тақырыпша 120
Халқы жаманның биі азады,
Қатыны жаманның үйі азады.
EN 1 тақырыпша 118
Бекзаттан би қойсаң,
Ойлар тамағын.
Бейзаттан би қойсаң,
Білмес сабағын.
Жаманнан би қойсаң,
Ашпас қабағын.
EN 1 тақырыпша 118
Жаман би дауда алдырады.
EN 1 тақырыпша 116
Би болған адам ақырып бола ма?
EN 1 тақырыпша 115
Халқын алдаған би оңбас,
Қатыны салақ үй оңбас.
EN 1 тақырыпша 115

Ең көп қаралған осы тақырыпта

Бұл санатқа би мен шешеннің болмысын, сөз құдіретін, әділ биліктің өлшемін танытатын қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Би — дау-дамайды бітіммен шешкен, елдің ынтымағын ойлаған төре; шешен — ойды ұтқыр жеткізіп, жұртты бірлікке бастаған сөз зергері. Сондықтан бұл тақырыптағы нақылдар ақыл, парасат, дәлел мен жауапкершілікті алға шығарады.

Би-шешендікке қатысты мақал-мәтелдерде билік айту мәдениеті, тыңдай білу, орнымен сөйлеу, уәждің мықтылығы және әділдіктің салмағы кең көрініс табады. Олар жастарды тіл ұстартуға, дау үстінде сабыр сақтауға, сөзді шындық пен арға сүйеп айтуға баулиды. Бұл нақылдар күнделікті қарым-қатынаста да, тәрбиелік мақсатта да шешендік дәстүрдің мәнін терең ұғындыруға көмектеседі.