Төре - төр иесі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Төре - төр иесі» деген мақалдың тура мағынасы — төрде отыратын, ел алдында орны бар адам төрдің иесі саналады. Астарлы мағынасы — төре, яғни ел басқарған, текті, беделді, сөзі өтімді адамға құрмет көрсетіледі. Бұл мақал адамға лайықты орын беру, үлкенді сыйлау, мәртебесі бар кісіге ілтипат таныту керек екенін білдіреді. Сонымен бірге ол тек атаққа емес, сол атаққа сай мінез бен жауапкершілікке де ишара етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төр» — қазақ үйіндегі ең сыйлы, қадірлі орын. Ол құрметтің, мәртебенің белгісі. «Төре» сөзі тарихи тұрғыдан хан-сұлтан әулетін, елге ықпалы бар төрелік иесін білдіреді. Демек, мақал төр мен төрені қатар қойып, билік пен беделдің символын жасайды. Төрге шығу — тек отыру емес, ел алдына лайық болу дегенді аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жасы үлкен адамға, қадірлі қонаққа немесе қызметі жоғары кісіге құрмет білдіргенде қолдануға болады. Мысалы, ауылдағы бір жиында ел ағасы келгенде жұрт оны алдыңғы қатарға отырғызып, «төре — төр иесі» деп ілтипат көрсетеді. Бұл — сыйластық пен әдептің белгісі.