Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
45.9K
Қаралым
159
Орташа
Сұрыптау:
Атқыштан ажал қашады.
**Негізгі мағынасы** Атқыштан ажал қашады деген мақалдың тура мағынасы — мерген, қаруы мығым, нысананы дәл көздейтін ад...
Жауға аттанар жігіт шыбықты ат мінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің жауға, яғни қиын қауіпке, соғысқа не ауыр сынға барарда шын мәнінде мықты дайынд...
Арғын деген арыспын,
Азуы алты қарыспын.
Азуы алты қарыспын.
**Негізгі мағынасы** Бұл жолдарда адам өз руының, тегінің намысын көтеріп, күш-қайратын, қайсар мінезін танытып тұр. Тур...
Батырдан - сауға, мергеннен - сыралғы.
**Негізгі мағынасы** Батырдан сауға, мергеннен сыралғы күту — халықтың ер жігіттен, қолы жүйрік, ісі епті адамнан бір иг...
Жалғыз атты жарыстан қалмас.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз атты жарыстан қалмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір ғана аты бар адам да жарысқа қаты...
Ерлік өлім - өлмейтін өмір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның, батырдың ел үшін, ар үшін, әділдік үшін жасаған ерлігі өлсе де, аты мен ісі х...
Ылдисыз өр болмайды,
Қапысын таппас ер болмайды.
Қапысын таппас ер болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде бәрі бірқалыпты, оңай жолмен болмайтынын аңғартады. «Ылдисыз өр болмайды» дегені —...
Арыстанға темір шынжыр ар емес.
**Негізгі мағынасы** Арыстанға темір шынжыр ар емес деген мақалдың тура мағынасы — аса күшті, айбынды аңды қарапайым шы...
Қорықсаң, құның болмайды,
Жауды жеңбей, тыным болмайды.
Жауды жеңбей, тыным болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорқақ адамға қадір де, бедел де қонбайды; ал жауды жеңбей, тыныштыққа...
Ерлік өлім ерді көбейтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ерлік жолында қаза тапқан адамның өзі өлсе де, аты өшпей, ел жадында қ...
Қашпай қорқайын ба?
**Негізгі мағынасы** «Қашпай қорқайын ба?» деген мақалдың тура мағынасы — адам қауіптен қашпаса, қорқуы да заңды деген...
Алысқан жауға арқаңды көрсетпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаумен бетпе-бет келгенде именіп, әлсіздік танытпа, кері шегінбе, қарсы тұра біл дегенді...
Батыр өлсе, аты қалады,
Үргелек өлсе, артында несі қалады?
Үргелек өлсе, артында несі қалады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — батыр адам өлсе де, оның аты мен жақсы ісі халық жадында сақталады. А...
Бәйге ат мүсінін жасырады.
**Негізгі мағынасы** Бәйгеге шауып жүрген аттың шын күш-қайраты мен жарамдылығы сырт көзге бірден білінбеуі мүмкін. Сырт...
Ерден ердің қаупі бар.
**Негізгі мағынасы** «Ерден ердің қаупі бар» деген мақал батыл, намысты, қайсар адаммен бетпе-бет келгенде сақ болу кер...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Аққу құсқа оқ тисе,
Қанатын суға тигізбес.
Айтулы ерге оқ тисе,
Қиналғанын білдірмес.
Қанатын суға тигізбес.
Айтулы ерге оқ тисе,
Қиналғанын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның қайсарлығын, намысын және төзімін сипаттайды. Аққу жараланса да, қанатын суға...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.