Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
51.4K
Қаралым
233
Орташа
Сұрыптау:
Дәулет есіктен, бала бесіктен кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ырыс-береке, дәулет үйге есік арқылы кіреді, ал бала бесіктен өсіп-өн...
Қолда өскен түйенің тайлақ аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолда бағып-қағып өскен түйе тайлақ кезінде-ақ көзге түсіп, жақсы қасие...
Қызымның құлағына алтын сырға.
**Негізгі мағынасы** «Қызымның құлағына алтын сырға» деген сөз тура мағынасында қыздың құлағына алтын сырға тағу сияқты...
Жалғыз бала жат бауыр.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз бала жат бауыр» деген мақалдың тура мағынасы — үйде жалғыз өскен бала бауыр сияқты болғаны...
Кәріге құрмет - балаға міндет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкенді сыйлау мен кішіні тәрбиелеудің бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Қарт а...
Жас бала құстың көлеңкесінен де тоңады.
**Негізгі мағынасы** Жас бала өте нәзік, әлсіз, сезімтал болады; сондықтан оған ең кішкентай суықтың, қорқыныштың не ауы...
Балалы арқар баурайды,
Баласыз арқар маңырайды.
Баласыз арқар маңырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың адам өміріндегі орнын терең аңғартады. Тура мағынасында арқар балалы болса, баур...
Бесік кертпе қыз.
**Негізгі мағынасы** «Бесік кертпе қыз» деген тіркес қыз баланың кішкентайынан-ақ ұяң, нәзік, ибалы болып өсуін меңзейд...
Әйелдің ақылын жесірінде байқа,
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Баланың ақылын жетімінде байқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен ақылы сын сағатта, қиындық келгенде анық көрінетінін айтады. Әйел жесір қ...
Баланың аузымен періште сөйлейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Халық баланың тілі таза, ниеті кіршіксіз, ойы ш...
Тай ат болса, ат тынар,
Ұл ер болса, ата тынар.
Ұл ер болса, ата тынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тай өсіп, ат болғанда, бұрынғы жүгін жеңілдетіп, шаршаған жылқы тынығад...
Еменді и, иілетін кезінде,
Баланы үйрет, үйренетін кезінде.
Баланы үйрет, үйренетін кезінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тәрбиенің уақытында берілсе ғана нәтижелі болатынын айтады. Емен — өте қатты ағаш, бірақ...
Баланың балақайы да бар, қалақайы да бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың мінезі де, қылығы да әртүрлі болатынын білдіреді. Бір бала жуас, тілалғыш, мейірі...
Аталы жетім - арсыз жетім,
Аналы жетім - ерке жетім.
Аналы жетім - ерке жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетімдіктің екі түрлі халін салыстырады. Әкесі жоқ бала өмірде сүйеніштен, бағыттан айыры...
Ұлың тентек болса да, зор болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — баланың мінезі бірден жақсы болмаса да, өсіп-жетіліп, елге сөзі өтетін...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
Бала - ананың бауыр еті, көз нұры.
**Негізгі мағынасы** «Бала – ананың бауыр еті, көз нұры» деген мақал ананың балаға деген сүйіспеншілігі мен мейірімінің...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.