Жас бала құстың көлеңкесінен де тоңады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жас бала өте нәзік, әлсіз, сезімтал болады; сондықтан оған ең кішкентай суықтың, қорқыныштың не ауыр сөздің өзі қатты әсер етеді. Мақалдың тура мағынасы — бала құстың көлеңкесі түскендей-ақ тоңып қалатындай әлсіз деген бейнелі ой. Астарлы мағынасы — жас ұрпаққа мейірім, қамқорлық, жұмсақ тәрбие қажет; оны қатты сынап, шошытып, ауыртпау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құстың көлеңкесі» — шын суықтың өзі емес, өте әлсіз әсердің символы. Яғни бала соншалық нәзік болғандықтан, көзге көріне бермейтін нәрсенің өзі оған ықпал етеді. «Тоңады» сөзі тек дене тоңуын емес, жан дүниесінің шошуы, именуі, күйзеліске түсуі сияқты мағыналарды да аңғартады. Бұл образ бала табиғатының қорғансыздығын әдемі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баламен сөйлескенде, оны тәрбиелегенде ескеріледі. Мысалы, мектеп жасындағы бала бір қатты сөзден жабырқап, сабаққа ынтасы төмендеуі мүмкін. Сондықтан ата-ана мен мұғалім баланың жанын ауыртпай, түсіндіріп, сабырмен бағыттағаны дұрыс. Мақал соны еске салады.