Ата-ана туралы 308
Ата-ана туралы мақал-мәтелдер: отбасы қадірі, тәрбие мен құрмет жайлы даналық сөздер.
308
Мақал-мәтел
57.5K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Дәулет есіктен, бала бесіктен кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ырыс-береке, дәулет үйге есік арқылы кіреді, ал бала бесіктен өсіп-өн...
Туғанына мекіренбеген ана - безбүйрек,
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мейірімінің де, алғашқы тәрбие мен қамқорлықтың да өмір бойы адамға әсер ететінін мең...
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балалы үйрек көлден ұзап кетпейді, ал жас бала өз елінен, туған ортасын...
Ата-ананы сыйлаған көп жасар,
Сыйламаған жан қинар.
Сыйламаған жан қинар.
**Негізгі мағынасы** Ата-ананы құрметтеген адам өмірде берекелі, абыройлы болады деген ой айтылады. Мақалдың тура мағына...
Тай ат болса, ат тынар,
Ұл ер болса, ата тынар.
Ұл ер болса, ата тынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тай өсіп, ат болғанда, бұрынғы жүгін жеңілдетіп, шаршаған жылқы тынығад...
Өлі - тірінің азығы,
Бір сөз - мың сөздің қазығы.
Бір сөз - мың сөздің қазығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тірі адам өлген кісінің артында қалған асын, малын, мұрасын пайдаланад...
Сойқанды әкеден сотқар ұл туады.
**Негізгі мағынасы** Сойқанды әкеден сотқар ұл туады деген мақалдың тура мағынасы — әкесі дөрекі, қатал, берекесіз, тәр...
Кәріге құрмет - балаға міндет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкенді сыйлау мен кішіні тәрбиелеудің бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Қарт а...
Ана тілін алмаған ұл,
Аман болсын да, жүре берсін.
Аман болсын да, жүре берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың, әсіресе ананың ақылы мен тәрбиесін тыңдамаған баланың өмірі оңай болмайтынын...
Жетесіз ұл
жеті атасын қаздырады.
жеті атасын қаздырады.
**Негізгі мағынасы** Жетесіз ұл — ақылсыз, тәрбиесіз, жөн білмейтін бала. Мұндай бала өз орнын таппай, ата-бабасының қад...
Бір көзім қорада, бір көзім молада;
Бір көзім балада, бір көзім далада.
Бір көзім балада, бір көзім далада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі жауапкершіліктің көп қырын көрсетеді. Тура мағынасында бір көз қораны, бі...
Балалы кісі пақыр болмас.
**Негізгі мағынасы** Балалы кісі пақыр болмас деген сөздің тура мағынасы — баласы бар адам мүлде жарлы, тірексіз қалмайд...
Ана сүтін ақтамағанды ешкім жақтамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың ақ сүтін ақтау — баланың ең басты парызы екенін білдіреді. Ана баланы дүниеге әкел...
Аталы жетім - арсыз жетім,
Аналы жетім - ерке жетім.
Аналы жетім - ерке жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетімдіктің екі түрлі халін салыстырады. Әкесі жоқ бала өмірде сүйеніштен, бағыттан айыры...
Шешесі бар жетімнің басында
тарақ пен қол ойнар;
Шешесі жоқ жетімнің басында
бит пен сірке ойнар.
тарақ пен қол ойнар;
Шешесі жоқ жетімнің басында
бит пен сірке ойнар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мейірімінің, аналық қамқорлықтың қандай қымбат екенін көрсетеді. Тура мағынасында, ше...
Ең көп оқылған
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
Қызымның баласы - Балдан тәтті анасы.
Ұлымның баласы - Қара жылан анасы.
Ұлымның баласы - Қара жылан анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал немереге деген сүйіспеншіліктің шексіз екенін білдіреді. Тура мағынасында қыздан туған ба...
«Ата - ана туралы» мақал-мәтелдері — қазақтың отбасылық құндылықтарын, перзент парызын және үлкенге құрмет дәстүрін терең танытатын дана сөздер қоры. Бұл санаттағы нақылдар ата-ананың еңбегін бағалау, мейірім мен жауапкершілікті ұғыну, тәрбиенің түп-тамыры отбасынан басталатынын еске салады.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.