Ата-ана туралы 308
Ата-ана туралы мақал-мәтелдер: отбасы қадірі, тәрбие мен құрмет жайлы даналық сөздер.
308
Мақал-мәтел
74.3K
Қаралым
241
Орташа
Сұрыптау:
Ата өлсе де, кәде өлмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе де, оның артында қалған салт-дәстүр, жөн-жоралғы, мін...
Бір баласы бардың,
Бір ру елде малы бар.
Екі баласы бардың,
Екі ру елде малы бар.
Үш баласы бардың,
Үш ру елде малы бар.
Төрт баласы бардың,
Төбеден салған жолы бар.
Бес баласы бардың,
Дес бермес күші бар.
Алты баласы бардың,
Алладан басқа несі бар?!
Бір ру елде малы бар.
Екі баласы бардың,
Екі ру елде малы бар.
Үш баласы бардың,
Үш ру елде малы бар.
Төрт баласы бардың,
Төбеден салған жолы бар.
Бес баласы бардың,
Дес бермес күші бар.
Алты баласы бардың,
Алладан басқа несі бар?!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел ұрпақтың, баланың көп болуы — адамның өмірін кеңейтіп, тірлігін берекелі ететінін б...
Атаның жаман ұлы малға ортақ,
Әр үйлі жанға ортақ.
Әр үйлі жанға ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әкенің жаман баласы өз әкесінің ғана емес, бүкіл елдің, ағайынның да басына салмақ түсіре...
Атаның құны, ананың сүті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана еңбегінің, мейірімі мен тәрбиесінің өлшеусіз екенін білдіреді. «Атаның құны» деге...
Ата-анадан мал тәтті,
Алтын үйден жан тәтті.
Алтын үйден жан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мал-мүлік те, алтынмен апталған үй де қымбат көрінуі мүмкін. Бі...
Өз ағасын ағалай алмаған
Кісі ағасын жағалай алмас.
Кісі ағасын жағалай алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз туған ағасын құрметтеп, сыйлай алмаған адам басқа біреудің ағасына...
Бұтақтың жақсылығы сағасынан,
Баланың жақсылығы анасынан.
Баланың жақсылығы анасынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бұтақтың мықты, көрікті болуы оның сағасынан, яғни түп-тамырынан біліне...
Ана жақсылығын ауырсаң білерсің,
Қайын жақсылығын қыдырсаң білерсің.
Қайын жақсылығын қыдырсаң білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жақындарының, әсіресе ана мен қайын жұрттың қадірі белгілі бір жағдайда анық сезі...
Әкеден ұл туса игі,
Әке жолан куса игі.
Әке жолан куса игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкеден туған ұл әкесіне тартса, әке жолын жалғастырса жақсы деген сөз....
Нар баласын қарпып сүйер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жанның баласына деген сүйіспеншілігі сырттай қатаң, дөрекі көрінсе де, оның түбінд...
Түйе екеш түйе де,
Өз ботасының өркешті болғанын қалайды.
Өз ботасының өркешті болғанын қалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр тіршілік иесі өз ұрпағының жақсы, абыройлы, биік болғанын тілейтінін білдіреді. Тура м...
Әке ұрған ұл оңар,
Шеше ұрған қыз оңбас.
Шеше ұрған қыз оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің қаталдық пен жұмсақтықтың шегін білдіреді. Тура мағынасында әкенің ұлын,...
Тапқан ана емес, баққан ана.
**Негізгі мағынасы** Тапқан ана — баланы дүниеге әкелген ана, ал баққан ана — оны бағып-қаққан, тәрбиелеген, жанын аямай...
Ұлы - ұрымға, қызы - Қырымға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл баланың ер жетіп, алысқа барып ел көріп, қызмет қылып, өз орнын табатынын білдіреді. Қ...
Бай күйігі етекте,
Бала күйігі жүректе.
Бала күйігі жүректе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлықтан көрген қайғы мен уайым адамның сыртқы тіршілігінде, қолындағы дүниесінде ғана б...
Ең көп оқылған
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
Ата-ананың қадірін,
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ағайынның шын қадірі адам басына іс түскенде, өмірдің ауыртпалығын көргенде а...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
«Ата - ана туралы» мақал-мәтелдері — қазақтың отбасылық құндылықтарын, перзент парызын және үлкенге құрмет дәстүрін терең танытатын дана сөздер қоры. Бұл санаттағы нақылдар ата-ананың еңбегін бағалау, мейірім мен жауапкершілікті ұғыну, тәрбиенің түп-тамыры отбасынан басталатынын еске салады.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.