Ас туралы 105
«Ас туралы» мақал-мәтелдер тағамның қадірін, қонақжайлық пен ырыс-берекені дәріптейді.
105
Мақал-мәтел
17.8K
Қаралым
169
Орташа
Сұрыптау:
Тойған ас түске жетпес,
Пейіл естен кетпес.
Пейіл естен кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам тоя жеген асын ұзақ уақытқа дейін ұмытпайды, бірақ одан да маңызды...
Адамнан үлкен ат жоқ,
Наннан үлкен ас жоқ.
Наннан үлкен ас жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, жылқы — қазақ өміріндегі ең қадірлі көлік, серік, күш-қуат көзі...
Тоймай ішкен асың құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоймай, қомағайланып ішіп-жеу адамға пайда емес, зиян әкеледі деген ой...
Қырықтан артық жас жоқ,
Қымыздан артық ас жоқ.
Қымыздан артық ас жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жастық шақтың қадірін және қазақы тіршіліктегі қымыздың орнын жоғары қояды. «Қырықтан арт...
Еттің соры - қуырдақ,
Ұнның соры - бауырсақ.
Ұнның соры - бауырсақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еттің сорпасы қуырдаққа, ұнның сорпасы бауырсаққа жарайды деген ой. Ас...
Астың дәмі - тұз.
**Негізгі мағынасы** «Астың дәмі - тұз» мақалы асқа дәм беретін ең басты нәрсе тұз екенін тура мағынада айтады. Астарлы...
Жан - денеге қонақ,
Денені демеген - тамақ.
Денені демеген - тамақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінің өткіншілігін терең меңзейді. «Жан – денеге қонақ» деуі — адамның рухы уақыт...
Бір түйір дәнде бір тамшы тер бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір дәннің өзінде оны өсірген адамның маңдай тері, еңбегі жатыр деген...
Ақ қар болса, ақ нан көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста қар қалың, аппақ болып жауса, жер ылғалға қанып, көктемде егін жа...
Ұшқан құс , жүгірген аң - бәрі тамақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаттағы ұшқан құс та, жүгірген аң да адамның қорегіне жарайды деге...
Ауру - астан.
**Негізгі мағынасы** «Ауру - астан» мақалының тура мағынасы — кейбір дерттің себебі адамның жеген асы, ішкен тағамы болу...
Ақылдан жақын дос бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен артық жас бар ма?
Қымыздан дәмді ас бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен артық жас бар ма?
Қымыздан дәмді ас бар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда сұрақ түрі арқылы өмірдегі ең қымбат төрт құндылық аталады: ақыл, сабыр, жастық шақ жән...
Май - әулие,
Майсыз жарылқайтын қай әулие?
Майсыз жарылқайтын қай әулие?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — майдың асқа да, тіршілікке де өте пайдалы, қажет нәрсе екенін айту. А...
Ас тұрган жерде ауру болмайды.
**Негізгі мағынасы** Ас тұрған жерде береке бар, ал береке бар жерде ауру-сырқау, қайғы-қасірет аз болады деген ой айтыл...
Той тамағы тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тойда берілген ас дәмді, тәбетті болып сезіледі. Ал астарлы мағынасы —...
Ең көп оқылған
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
Жылқының сүті - шекер, еті - бал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқы малының қазақ тұрмысындағы ерекше орнын білдіреді. Тура мағынасында, жылқының сүті...
Дүниеде тас қатты,
Тасты еріткен ас тәтті.
Тасты еріткен ас тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тас өте қатты нәрсе, ал ас — адамның күш-қуатын арттыратын, өмі...
Қонақасы - Тәңір ақысы.
**Негізгі мағынасы** Қонақасы — келген мейманға берілетін дәм, дастарқан. «Тәңір ақысы» дегені — қонақты күту жай ғана ә...
Ет - етке, сорпа - бетке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ет жеп, сорпаны бетке жағу емес, ал астарлы мағынасы — ас ішудің адамғ...
«Ас туралы» мақал-мәтелдер қазақтың дастарқан мәдениетін, қонақ күту дәстүрін және тағамға деген құрметін бейнелейді. Бұл топтағы нақыл сөздер астың адалдығын, берекенің бастауын, еңбектің жемісін және ризықтың қасиетін ұрпаққа өнеге етіп жеткізеді.
Мұнда ас ішудің әдебі, дастарқан басындағы сыйластық, ысыраптан қашу, қанағат пен шүкір ұғымдары жиі айтылады. Сондай-ақ қонақтың орны, дәм-тұздың тартуы, ортақ табақтың ынтымаққа бастайтыны сияқты түсініктер қысқа да нұсқа түрде түйінделеді.
Мұнда ас ішудің әдебі, дастарқан басындағы сыйластық, ысыраптан қашу, қанағат пен шүкір ұғымдары жиі айтылады. Сондай-ақ қонақтың орны, дәм-тұздың тартуы, ортақ табақтың ынтымаққа бастайтыны сияқты түсініктер қысқа да нұсқа түрде түйінделеді.