Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
100.5K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Атанның артқаны ас болса да,
ақша болмас.
ақша болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атан түйенің артқан жүгі ас-азыққа толы болса да, ол ақшаға айналып кет...
Біреудің палауынан өзімнің көмешім артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз еңбегімен тапқан, өзі үйренген, өзі жейтін несібенің қадірлі екенін білдіреді....
Азын ашпай жарлы өлер,
Көбін ашпай бай өлер.
Көбін ашпай бай өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам қолындағы азын да жеп бітірмей, аштан өліп кетуі мүмкін; ба...
Арамнан жиған дәулет емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал емес жолмен келген байлықтың шын дәулет саналмайтынын білдіреді. Тура мағынасы — ара...
Сау болса жаным,
Сөз емес дүние-малым.
Сөз емес дүние-малым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға ең алдымен жанның саулығы керек, ал дүние-мүлік пен байлық одан...
Шортанды деген көлге бар,
Шортан түгіл шабақ жоқ.
Шортан түгіл шабақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір жердің аты айтып тұрғандай мол, бай көрінгенімен, іс жүзінде одан еш пайда, береке та...
Ет артқан түйеге ит ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ет артылған түйенің соңынан иттің еруі. Астарлы мағынасы: пайдасы, ырыс...
Жей берсе, түйе түгіл, тау да таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсені тоқтаусыз жей берсе, түйе сияқты мол малдың өзі де, т...
Жарлының өз малы өзіне олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малы аз, тұрмысы төмен адамның өз қолындағы азғантай малының өзі оған ү...
Берейін десең ештеңең жоқ,
Бес ешкің бар да, пейілің жоқ.
Бес ешкің бар да, пейілің жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда беретін дүние жоқ емес, аз да болса мал бар, бірақ сол бардың ө...
Базардағы ас бағына қарай піседі.
**Негізгі мағынасы** Базардағы ас бағына қарай піседі деген мақалдың тура мағынасы — базардағы тағамның тез өніп, тез бұ...
Байда - сәурік, жарлыда - байтал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның асау да күшті, мінезді сәурік айғыры болады, ал жарлының...
Ақылды бақырды да бағалайды,
Ақымақ алтынды да қаралайды.
Ақымақ алтынды да қаралайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бағасы байлығымен емес, ақыл-парасатымен өлшенетінін білдіреді. Ақылды адам аз ға...
Таразыдан жеген тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал емес жолмен, айламен не қулықпен пайда тапқан адам ешқашан қанағат таба алмайтынын б...
Бай ауызында семіз сөз.
**Негізгі мағынасы** «Бай ауызында семіз сөз» деген мақал бай адам сөйлегенде сөзі де ірі, салмақты, кесек болып келеді...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.