Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
59.4K
Қаралым
145
Орташа
Сұрыптау:
Йесізге ие көп.
**Негізгі мағынасы** «Йесізге ие көп» деген мақалдың тура мағынасы — иесі жоқ нәрсеге иелік еткісі келетін адам көп бол...
Жалғыз құртты жарып жеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана құртты бөліп-жарып жеу. Астарлы мағынасы — қолдағы азды қанағ...
Қара жер қарыз арқаламайды.
**Негізгі мағынасы** Қара жер қарыз арқаламайды деген мақалдың тура мағынасы — жер ештеңе көтеріп, борыш өтеуге қатыспай...
Жомарт жоқтығын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Жомарт адам қолындағысын қимағанмен, оны біреуге көрсетіп, дабыра қылмайды. Тіпті жағдайы шамалы бо...
Барын берген байға сән.
**Негізгі мағынасы** Барын берген байға сән дегеніміз — қолындағы барын аяп қалмай, жомарттықпен бөлісе білетін адамның...
Таудағы тайдан табақтағы құйрық артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауда жүрген тайдан гөрі, табаққа тартылған құйрықтың пайдасы көбірек...
Сараңның жиған малы арам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның дүние-мүлкі қанша көп болса да, оның берекесі болмайтынын білдіреді. Тура м...
Жомарттың бергенін көріп,
Сараңның іші күйеді.
Сараңның іші күйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жомарт адамның қолы ашық, ниеті кең болатынын, ал сараң адамның өзгеге бергенді көрсе ішт...
Мың ділдә;
бардың қалтасында,
жоқтың ауызында.
бардың қалтасында,
жоқтың ауызында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлығы бар адамның қолында нақты мүмкіндігі болатынын, ал қолында ештеңесі жоқ адамның...
Дәулеттінің дәмімен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулетті, ырысы мол адамның дәм-тұзының, ас-суының молдығы. Астарлы ма...
Қалтаң құр болса, молда саңырау.
**Негізгі мағынасы** Қалтаңда ақша болмаса, сөзің өтпейді деген астар бар. Яғни адамда қаражат, сыйлық не пайда жоқ кезд...
Аз көпке, аш тоққа теңгерілді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аз нәрсе көпке, аш адам тоқ адамға теңелді деген ой. Астарлы мағынасы...
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Таңдағы тауықтан,
Сол күнгі жұмыртқа артық.
Сол күнгі жұмыртқа артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таңертеңгі тауықтан сол күні алынған жұмыртқа пайдалырақ деген ой. Аст...
Пұл қадірін сатқан біледі,
Ас қадірін татқан біледі.
Ас қадірін татқан біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшаның, мал-мүліктің немесе тауардың бағасын оны қолынан өткізіп, саты...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.