Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
100.5K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Жесең - жеген асың,
Жемесең - жеңсік асың.
Жемесең - жеңсік асың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағыны қадірлеуді үйретеді. Тура мағынасы: ас алдыңда тұрса, оны жесең — қар...
Сен дүние, молға сұқтанасың,
Ажал саған сұқтанады.
Ажал саған сұқтанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның дүние-мүлікке, байлыққа, молшылыққа қызығып, көз тігуін ескертеді. Тура мағынасын...
Кедейдің қоржыны толса да, көзі тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адамның қоржынында азын-аулақ дүние болса да, ол соған қанағат е...
Қойың болмаса,
Байлықта ойың болмасын.
Байлықта ойың болмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер қойың, яғни мал-мүлкің болмаса, байлық туралы көп ойлама дегенді б...
Дүниенікі дүниеден қайтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниелік байлықтың, мал-мүліктің, атақ пен мансаптың мәңгі емес екенін білдіреді. Адам бұ...
Ұры қасын жейді,
Саудагер досын жейді.
Саудагер досын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі ашкөздік пен пайдакүнемдікті әшкерелейді. Тура мағынасында ұры өз олжас...
Жүйрік шабан болады,
Мойнынан жал кетсе.
Жақсы жаман болады,
Қолынан мал кетсе.
Мойнынан жал кетсе.
Жақсы жаман болады,
Қолынан мал кетсе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік аттың мойнындағы жалы түссе, сәні мен көркі кеміп, шабан атқа ұқ...
Тіске кірген етке қарын тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Тіске кірген етке қарын тоймайды деген мақал адамның қалаған заты қолына тиген сайын, одан әрі көбі...
Қыста қарызға қар бермейді.
**Негізгі мағынасы** «Қыста қарызға қар бермейді» деген мақалдың тура мағынасы — қыстың өзінде қар көп болғанымен, оны...
Таңдағы тауықтан,
Сол күнгі жұмыртқа артық.
Сол күнгі жұмыртқа артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таңертеңгі тауықтан сол күні алынған жұмыртқа пайдалырақ деген ой. Аст...
Жаманға мал бітсе,
Жақынын танымас.
Жақынын танымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны нашар, пейілі тар адамға мал-мүлік, байлық бітсе, ол өзіне жақын а...
Алдың - ұттың, саттың - жұттың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені алдың болсаң — пайда таптың, ал саттың болсаң — жұтқа ұшыр...
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады.
**Негізгі мағынасы** «Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады» деген мақалдың тура мағынасы — семірген қозы сойылуға дайын тұ...
Азды көпке қосқанның арманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Азды көпке қосқанның арманы жоқ деген мақал азды — аз мүмкіндікті, шағын табысты, ал көпті — молшыл...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.